پرورش گل بنفشه

پرورش : بنفشه
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

بنفشه

Viola

گل بنفشه Viola گياهي است از خانواده بنفشه ها يا ويولاسه Violacees گياهي دو ساله ميباشد .

ولي بعنوان گياه يكساله از آن استفاده ميشود .

بلندي بوته 15 ـ 20 سانتيمتر است .
محل آفتابي و رطوبت محيطي را دوست دارد و به آب زياد نيز احتياج دارد .
رنگ گلهاي آن سفيد ، زرد ، آبي ، قرمز مسي و يا دورنگ ميباشد .


انواع بنفشه Viola:

انواع مختلفي از بنفشه Viola در گلكاريها كاشته ميشود كه مهمترين آنها عبارتند از :

1 ـ بنفشه سه رنگ Viola tricolor : كه در ايران به بنفشه فرنگي معروف است .

اين گياه ماندني ولي آنرا در رديف گياهان دوساله ميكارند ، بوته اش كوتاه و كُرپِه و قدش از 18 تا 20 سانتيمتر تجاوز نميكند ، گلهاي آن كه تك تك روي بوته ظاهر ميشود اشكال غير مستقيم داشته و به انواع زيبائي رنگ آميزي شده كه بسته به جورهاي مختلف يك رنگ ، سفيد ، آبي ، زرد ، قهوه اي ، بنفش مايل به سياه و غالبأ دورنگ لكه لكه ، حاشيه دار و غيره است .

گل بنفشه سه رنگ حاوي چند نژاد است مثلا :

الف ـ بنفشه سه رنگ گل درشت پيش رس :
كه از آن جورهاي زيادي بدست آمده .

ب ـ بنفشه سه رنگ گل درشت پاريسي :
كه زمينه آن به رنگهاي قرمز ، سفيد ، زرد و مسي بوده و روي آن به لكه هاي بزرگ و پهن قهوه اي ، بنفش و غيره مزين و خيلي جالب توجه است .

پ ـ بذر بنفشه فرنگي :
چون در تخمدان بطور كامل نميرسد بهتر است مدتي ( يك يا دوسال ) در محل محفوظ از رطوبت بماند سپس آنرا بكارند، بهمين جهت بذر كهنه آن مشتري بيشتر دارد و تعداد بيشتري از دانه هاي بذر كهنه آن سبز ميشود در حاليكه ممكن است مقداري از بذر نو و تازه آن سبز نشود .
گل بنفشه Viola سه رنگ را بعلت اينكه زودتر از همه گلها در بهار شروع بگل كرده و مدت دوماه گلريزان آن دوام دارد در رديف اول گلهاي بهاري ميشمارند .

از جورهاي يك رنگ بنفشه براي تشكيل حاشيه يا تپه گلهائيكه ديدگاه آنها وسيع است استفاده ميكنند و جورهاي سه رنگ آن براي گلكاريهائيكه از نزديك ديده ميشوند مناسب ميباشد .

خواص داروئي بنفشه :

گل بنفشه Viola چون حاوي ساليسيلات دو متيل است بهمين علت دم كرده آن ( 60 گرم در يك ليتر آب ) ملطف و تصفيه كننده خون و براي اشخاص مبتلا به امراض جلدي مفيد است .

2 ـ بنفشه معطر Viola adorata :
گياه ماندني و معمولي است كه همه مردم بخوبي آنرا ميشناسند و در ايران از قديم به بنفشه ايراني معروف بوده است .

غير از قسم بدوي آن كه در جنگلها ، صحراها و كنار جويبارها به فراواني روئيده و اوائل بهار غرق در گل ميشود .

اقسام و جورهاي ديگري هست كه در باغات ميكارند و گل آنها كم پَر ، پُرپَر ، بنفش سير ، بنفش روشن ، سفيد ، زرد و آبي ميباشد .
از اين اقسام آنها كه عطرشان بيشتر و گلريزانشان طولاني تر و گلهايشان درشت تر و مخصوصأ دم گل بلندتر داشته باشد مورد توجه بيشتري است ، زيرا براي تهيه دسته گل مناسب ميباشد ، كه اينك به ذكر اقسام و جورهاي متنوع آن ميپردازيم .

1 ـ بنفشه شاخه دار V. Cornuta :
گياه روستائي ماندني با گلهائي به رنگ آبي و ياسي كه از نيمه اسفند تا ارديبهشت گل ميدهد .
ارتفاع آن 20 سانتيمتر و از اين قسم جورهائي مانند :

بنفشه شاخه دار سفيد V.C.alba : با گل سفيد و V.C. Wermig برنگ بنفش تيره و همچنين V.C. papilioil برنگ ياسي ، كه ميان آن كم رنگ تر است بدست آمده و جورهاي دو رگِه V. lutea و بنفشه سه رنگ معروف به فرنگي panse از اين قسم است .

تکثیر:

زیاد کردن بنفشه Viola وسیله کاشتن بذر انجام می گیرد .
كاشت بذر به طور كلي در هواي آزاد و در خزانه صورت ميگيرد و مراقبت هاي لازم را بايستي مرعي داشت .
فصل كاشت بذر از 15 مرداد الي اوائل شهريور مي باشد .
اگر بذر را ديرتر از اين موقع بكارند بوته ها قوي نشده و ضعيف ميمانند ، بوته ضعيف هم گل خوبي نخواهد داشت .
بذر كاشته شده در مرداد و شهريور از اسفند تا آخر خرداد سال بعد گل دارد .
بستر بذر بايد از خاك حاصلخيز سبك ، و محل بذركاري نبايد خشك باشد .
خاك خزانه بايد از حيث هوموس غني باشد و بتواند رطوبت را نگهدارد .
براي اينكه رطوبت خاك حفظ شود و در موقع آب دادن بذر جابجا نشود ميتوان گوني مرطوبي را روي بستر بذر پهن كرد .
بايدخيلي مراقب آب دادن بود و منظمأ بايد خاك را مرطوب نمود .
البته خاك نبايد خشك شود و نيز نبايد غرقاب باشد ، بلكه رطوبت معتدلي بايد داشته باشد تا بذور بطور يكنواخت و منظم سبز شوند .
براي اين كار تا موقع سبز شدن بذر ، خزانه را روزي يك يا دو مرتبه با آبپاش سر ريز آبپاشي كنيد .
بمحض جوانه زدن بذر گوني را بايد برداشت و آبپاشي را كمتر كرد .
در اواخر شهريور يا اوائل مهر وقتي بوته ها سه يا چهار برگه شدند آنها را در محل اصلي يا در خزانه دوم نشاء كرده يا اينكه بوته ها را تُنُك مي كنند .
اگر بذر بنفشه Viola را بهار بكارند گذشته از آنكه خيلي دير به گل مينشيند گلهاي آن هم ريز و غير قابل توجه ميشود .

***