آرکا (فوفل)

پرورش : گياه آرکا areca palm

نوشته : مهندس منوچهر کارگر

آرکا ( فوفل)

ARECA

آرکاAreca یا فوفل گونه ای از گیاهان خانواده نخل ها یا پالماسه PALMACEAE میباشد .
این گیاه درختی است از تیره ٔ نخل ها که در مناطق گرم آسیا، هندوستان و جزایر سند و جاوه میروید.
درختی است نسبةً بلند و برگهایش شانه ای هستند که در انتهای تنه ٔ برافراشته ٔ آن مانند تاجی قرار دارند.
این درخت مانند خرما دوپایه و میوه اش شفت است که قسمت میان برش دارای الیاف سلولزی میباشد ولی هسته اش دارای پوست نازک است .
چوب این درخت را در نجاریهای ظریف به کار میبرند و ازپوست آن الیاف قابل نساجی به دست می آورند و جوانه ٔ انتهایی تنه ٔ آن را بنام کلم فوفل - چون مانند پنیر نرم است - به مصرف تغذیه میرسانند.
فوفل درختی زيبا با برگهای پهن و سبز رنگ و ميوه نسبتاً کروی است .
مغز دانه های فوفل اثر ضد انگلی داشته نوعي ماده جويدنی بنام بتل از آن تهيه ميشود که بعنوان ماده ای نيرو دهنده مصرف سنتی دارد .

خاک :

خاک گياه را مرطوب نگه داريد اما اجازه دهيد ۲ اينچ بالای خاک خشك شود سپس آبیاری کنید .
اگر اجازه دهید خاک گیاه بیش از اندازه خشک شود نتیجه آن خشک شدن و زرد شدن و ریزش برگهاست .

اگر برگهای جوان و تازه می ریزند نشانه آن است که آبیاری زیاد بوده پس اجازه دهید آب اضافی که در گلدان است مصرف شود سپس آبیاری را با برنامه دقیق ادامه دهید .
زمانیکه گیاه جوان است و نوپاست تمایل دارد که برگهایش بریزد .
ریزش برگها ممکن است چندین ماه طول بکشد .
برگهای زرد را جدا کنید .این گیاه همیشه زیبا نیست .
تا زمانیکه جوان است راست ایستاده با گذشت زمان برگهای تازه خم می شوند و سپس برگها لکه دار شده و نوک آنها قهوه ای می شود .
اگر خاک گیاه کاملا خشک شود گیاه حالت پژمرده و افتاده پیدا می کند.
این گیاه به توجه و نظارت زیاد احتیاج دارد .

هرس :

تمام شاخه های زرد را قطع کنید.
این گیاه به نمک و املاح معدنی موجود در آب حساس است و نتیجه آن بروز لکه هائی شبیه کک مک روی برگهایش می باشد وقتی این اتفاق افتاد برگهای آسیب دیده را قطع نمائید.

تکثیر:

زياد کردن اين گياه وسیله جدا کردن پاجوشها انجام میگیرد .

***

آلترنانترا

پرورش : آلترنانترا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آلترنانترا

Alternanthera

گياه آلترنانتراAlternanthera(گويا باغبانهاي ايراني آنرااشلانتوس مينامند) گياهي است ازخانواده تاج خروسها یا آمارانتاسه Amaranthacees، پاكوتاه داراي شاخه هاي گسترده با برگهاي كوچك كه برنگهاي متنوع صورتي، قرمز ، ارغواني تيره و زرد ، بسته به جورهاي مختلف آن ملون ميباشند.

از اين گياه اقسام زيركاشته ميشود .

1 ـ الترنانترا اورا A. aurea :
به بلندي 8 تا 10 سانتيمتر با برگهاي ابلق زرد و سبز رنگ .

2 ـ الترنانترا آمناA. amaena :
به بلندي قسم اول با برگهاي به رنگ قرمز دانه اي.

3 ـ الترنانترا پاروني شيوئيد A. paronychioide :
به بلندي 10 تا 15 سانتيمتر كه رنگ برگهايش بسته به وضعيت فصل از ارغواني زمينه سبز يا سفيد ، صورتي ، قرمز مايل به قهوه اي تغيير ميكند .

4 ـ الترنانترا ورسيكولور A. Versicolor :
به بلندي 10 سانتيمتر و برگهاي قرمز ، مايل به زرد يا برنزي .

گياه الترنانتراAlternanthera براي تپه گلهاي خاتم كاري يا كناره حاشيه ها مناسب و زيباست .

تكثير :
تمام اقسام الترنانتراAlternanthera را بوسيله قلمه زياد ميكنند و ريشة كهنة آنرا براي بدست آوردن ساقة جوان جهت قلمه در گلدان كاشته پشت شيشه گلخانه ميگذارند .

***

انگشتي

پرورش : گل انگشتي
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل انگشتي

Digitalis purpurea

گل انگشتي Digitalis purpurea L. از گياهان دو ساله بومي است كه قسم وحشي آن به بلندي 1 تا 1/40 متر مي رسد .
این گیاه گونه ای ازگیاهان خانواده میمون یا اسکروفولاریاسه SCROPHULARIACEES میباشد.

از انتهاي هر شاخه خوشه مخروطي شكل بلندي بيرون ميآيد كه گلهاي آن را تشكيل ميدهد .
جدار داخلي هر گلبرگ صورتي رنگ است كه خالهاي ارغواني روي آنرا پوشانده است .
اين قسم در اثر كاشتن تغيير كرده و از آن دو جور معروف كه امروزه در گلكاري ها ميكارند بدست آمده است .

1 ـ گل انگشتي گل درشت D. grandiflora :
كه داراي گلهاي زرد درشت ميباشد .

2 ـ گل انگشتي برنگ آهن D. ferruginea :
كه رنگ گلهايش خاكستري شبيه آهن است ولي اين جور بعلت رنگ گل چندان از نظر زينتي قابل توجه نيست .
بذر Digitalis purpurea را در ماه ارديبهشت يا خرداد كاشته و زمانيكه بوته ها سه تا چهار برگه شدند آنها را روي خزانه دوم به فواصل دو سانتيمتر از يكديگر نشاء ميكنند .
ماه آبان اين بوته ها را روي محل اصلي آن ميكارند .
اين نشاها بهار سال بعد گل ميدهد .

خواص داروئي گل انگشتي Digitalis purpurea L:
برگهاي گياه صحرائي Digitalis purpurea بمقدار معين مسكن و تنظيم كننده قلب و ضمنأ مُدِر قوي است ، مقادير مورد استعمال آنرا پزشك بايد تجويز نمايد .
از برگهاي اين گياه ماده قليائي بنام ديژيتالين متبلور ميگيرند كه آنهم در طب استعمال دارد.
همانطور كه اشاره شد اين گياه سمي و در صورت استعمال بدون مورد و زياد از اندازه يا مصرف اشتباهي آن اثرات مسموميت باين ترتيب معلوم ميشود ، درد شديد معده و ستون فقرات ـ استفراغ زياد ـ سر درد ـ طپش شديد و بعد ضعيف شدن و غيرمنظم كاركردن قلب كه وهله آخر آن مرگ است.
بنابراين بمحض مشاهده اين حالات فورأ به پزشك و يا مراكز درماني مراجعه نمايند وتا رسيدن به پزشك سعي درشستشوي معده با روش هاي معمول بشود و با خوراندن داروهاي مقئي مانند (اپيكا ) ـ محلول اتر ـ آمونياك ـ قهوة تند و گرم ـ انداختن ضماد خردل روي ساقهاي پا ـ پاشويه اقدام شود .

تكثير :
براي تكثير گل انگشتي Digitalis purpurea L به روش كاشتن بذر آن همانگونه كه در بالا اشاره شد اقدام ميگردد .

***

آلاله

پرورش :گل آْلاله
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل آلاله

Renonculus

گل آلاله Ranonculus L. قسم قابل اهميتي از تيره آلاله ها یا رنون کولاسه RENONCULACEESاست كه عمومأ شامل دو قسم ميباشد.
1 ـ گل آلالة باغي يا آسيائي R. Asiaticus
2 ـ گل آلاله افريقائي R. Africanus
ريشة گياه آلاله Renonculus بشكل پنجة طيور است كه هريك از پنجه ها استوانه اي شكل و گوشتي و آبدار ميباشد ، برگهايش نيز پنجه اي و گلهايش كه به الوان مختلف است از يك كاسه 5 قطعه و يك جام و پنج گلبرگ

در جورهاي كم پَر و در جورهاي پُرپَر گلبرگها در اثر تبديل پرچمها تنها با پرچم و مادگي توأمأ به گلبرگ افزايش مي يابد .
اختلاف محسوسي بين اين دو آلاله Renonculus كه در حقيقت دو جور هستند نه دو قسم ديده نميشود ، فقط پهناي برگهاي آلاله باغي كمتر و گلهايش نامرتب تر است .

روش كاشت :

طريقة كاشتن گلهاي آلاله خيلي شبيه به شقايق النعمان است .
زمين مناسب براي كاشتن آلاله بايد داراي خاك سالم و حاصلخيز باشد .
در نقاط سرد سيرريشه هاي آنرا بهار و در مناطق گرمتر پائيز بايدكاشت .
اين ريشه ها را به فواصل 15 سانتيمتر و عمق 7 تا 8 سانتيمتر به رديف ميكارند و تا شروع نمو بوته و ساقه هاي آن آنها را كمتر آب ميدهند .
گلريزان آن بسته به موقع كاشتن ريشه از اوائل فروردين تا تيرماه ادامه دارد .
پس از خاتمه گلريزانش قسمتهاي هوائي بوته زرد و خشك شده آنوقت بايد ريشه ها را از خاك بيرون آورده چند روز جاي سايه در معرض هوا قرار داد تا بخشكد ، بعد در اطاق يا انبار خشك روي طبقه يا طاقچه بچينند .
اين ريشه ها مانند شقايق النعمان ميتواند دوسه سال خارج از زمين قوه ناميه خود را حفظ كند .

روش تكثير:

براي زياد كردن آلاله ميتوان بذر آنرا كاشت .
و يا از ريشه هاي كوچكي كه از روي ريشه هاي اصلي پيدا ميشود استفاده كرد .
بذر آلاله را بهار يا شهريور روي خزانه زير شاسي كاشته پس از سبز شدن بدون آنكه آنها را دست بزنند ميگذارند روي خزانه بماند ، ماه اسفند ريشه ها را بايد از خزانه بيرون آورده به محل اصلي منتقل ساخت .
با كل آلاله تپه گلها و حاشيه هاي زيباي بهاره ميتوان درست كرد .

***

اختر

پرورش : گل اختر
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

اختر

Cannas

گل اختر Canna L. گونه ای از گیاهان خانواده اخترها یا كاناسه Cannacees ها و داراي اقسام و جورهاي متعدد است .
گل اختر Canna L. كه داراي برگهاي پهن زيبا گاهي سبز و گاهي مايل به ارغواني و بوته قوي و بلند با گلهاي متعدد به رنگهاي مختلف ميباشد براي حاشيه كاري و تشكيل تپه گلها يا تك كاري ميان تپه گل يا چمن زار قابل توجه است .
كاشتن اقسام اصلي و اولية گل اختر Canna L. امروز تقريبأ متروك شده و فقط آنها را يا نزد اشخاصي كه مجموعه اي از اقسام مختلف آن را دارند يا در گلكاريهاي درجه دوم و سوم ميتوان ديد .
بوتة گل اختر Canna پُر پُشت به بلندي 70 تا 120 سانتيمتر با برگهاي خيلي پهن سبز يا سبز مايل به ارغواني است كه از ميان آن ساقه هاي متعدد كه منتهي به چندين گل درشت يا خيلي درشت به رنگهاي قرمز ، سفيد ، زرد ، ابلق ، زردآلوئي ، زرد طلائي ، خال خال يا راه راه ميشود بيرون ميآيد .
از دو رگ گيري بين اقسام قديمي اختر Canna اقسام و جورهاي جديدي بدست آمده كه از لحاظ كوتاهي قد بزرگي و پهني گلها و رنگهاي متنوع آن خيلي جالب ميباشد .
مثلاجورهاي Roi Humbert و The President از زيباترين جورهاي اين گل ميباشند .
چون گياه اختر Canna طاقت سرماي زمستان را در مناطق سرد و معتدل ندارد بمجرد شروع اولين سرما و يخبندان بوته هاي آنرا سرما زده برگها در حالت سبزي پلاسيده و خراب ميشوند .
در اين زمان بايد ساقه هاي آنرا از سطح زمين بريده ريشه هاي بوته را كه ساقه زير زميني گوشتي است از خاك بيرون آورده دو سه روز آنها را در محل سايه و هواگير در معرض هوا قرار داد تا رطوبت زيادي خود را از دست بدهند ، سپس آنها را در زير زمين يا انبار خشك و گرمي كه محفوظ از يخ زدن باشد زير ماسه خشك بگذارند .

روش كاشت و تكثير :
اوائل بهار اين ريشه ها را پس از تقسيم كردن ، هر قسمت را كه داراي چشمة جاي جوانه باشد در محل اصلي ميكارند و به اين وسيله به ازدياد آن كمك ميكنند .

كاشت بذر :
كاشتن بذر گل اختر Canna L. براي زياد كردن آن چون به زمان زيادي در حدود چهار سال نياز دارد تا بوته ها گل كند مگر براي بدست آوردن جورهاي تازه از آن عملي نيست .

خاك :
خاك زمين براي گل اختر Canna L. بايد قوي ، عميق و آفتاب رو باشد و غالبأ آنرا روي تپه گلهاي بزرگي كه فقط از اين گل ميسازند يا روي چمن بصورت تك تك ميكارند .

***

آفتاب پرست

پرورش : گل آفتاب پرست
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل آفتاب پرست

Heliotropium peruvianum

گل آفتاب پرست L. Heliotropium peruvianum گونه ای از گياهان خانواده گل گاو زبان ها يا بوراژیناسه Boraginacees ميباشد .
در حال حاضر با وجود تنوع گلها ، گلكاران كمتر آنرا ميكارند .
ولي از قسم اصلي اين گياه جورهاي متنوعي وجود دارد گهگاهي كاشته ميشود .
بوته هاي اين گياه قوي و گاهي تا يك متر بلند ميشود .
برگهايش داغ دار ، گلهايش ريزه و بنفش رنگ و بطور خوشه باز ميشود .
از گلهاي آن بوي وانيل متصاعد ميگردد كه از آن در كارخانجات عطر سازي عطر مطبوعي ميسازند .

جورهاي پاكوتاهي هم دارد كه گلهاي آن به رنگ بنفش ، آبي و سفيد ميباشد.

اواسط مهرماه بوته ها را از خاك در آورده در گلدان ميكارند و زمستان آنها را در گلخانه نگاهداري ميكنند .
خاك مناسب براي اين گل خاك تازه و سياه باغچه ميباشد .

تكثير :

زياد كردن گل آفتاب پرست L. Heliotropium peruvianum به سه روش كاشتن بذر و قلمه زدن و تقسيم ريشه امكان پذير است .

كاشتن بذر و تقسيم ريشه :
كاشتن بذر و تقسيم ريشه در بهار مانند ساير گياهان انجام ميشود و زمانيكه بوته ها و يا بذر ها سبز شد و گياه رشد كرد آنها را در محل اصلي آن ميكارند.

قلمه زدن :
براي زياد كردن این گل بطریق قلمه زدن بهار از شاخه هاي آن زير شاسي درگلخانه، قلمه ميزنند و پس از آنكه قلمه ها ريشه كرد اواخر ارديبهشت انها را روي حاشيه يا تپه گل محل آفتاب رو ميكارند .

تقسيم ريشه :

براي زياد کردن اين گل به طريق تقسيم ريشه در بهار ريشه گياه را ازخاک خارج کرده و بسته به ميزان آن به چند بخش تقسيم کرده در خاک مناسب ميکارند .

***

آنتوريوم

پرورش : آنتوريوم
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آنتوريوم

ANTHURIUM

آنتوريوم ANTHURIUM جنسي از گیاهان خانواده برگ انجیری ها یا آراسه ها Aracees است .

كه اقسامي از آن بواسطه برگهاي پهن و فلزي رنگ با عروق سفيد و نيز گلهايش قابل توجه بوده و در گرمخانه ها ميكارند .
بلندي اين گياه به 30 الي 80 سانتيمتر مي رسد .
دو رقم از اين گل كه تاكنون شناخته شده است عبارتند از :

1 ـ آنتوريوم شرزيرانوم A. Schezerianum :
كه يكي از زيباترين گلها با برگهاي پهن جالب است .

2 ـ آنتوريوم آندرينوم A. Andreanum :
با شاخه هاي عمودي با رنگهاي عالي و برگهاي بسيار پهن و شاخه هاي گل زيبا .
شاخه هاي گل آن بسيار مورد توجه است و مدتها در آب دوام ميآورد.

اين نوع گل بخصوص براي پرورش در گلخانه مناسب است زيرا در اين مكان است كه مقداررطوبت ،درجه حرارت و آبياري به راحتي قابل كنترل مي باشد.
نوع آنتوريوم شرزيرانومSchezerianum A.براي پرورش در آپارتمان، يك گل بسيار مناسب است .
اين گياه در شرايط مناسب مرتبأ گل داده و برگهاي بسيار زيباي آن به رنگهاي قرمز درخشان يك ماه و حتي بيشتر دوام مي آورد .

مواظبتهاي زراعي :
نور ـ نور ملايم در درجه اول .
حرارت ـ محيط گرم .
رطوبت ـ خاك را بايد مرطوب نگاهداشت.

تكثير :
ازدياد آنتوريوم ANTHURIUM از طريق قلمه زدن ساقه انجام ميشود.
جابجا كردن: درزمان جابجا كردن گياه(تعويض گلدان)خاك گلدان بايداز مخلوط زير :
1 ـ خزه در حال پوسيدن يا تورب ( پيت ) دو قسمت
2 ـ ورميكوليت (از سنگهاي معدني است كه بعدأ تبديل به رس ميشود.) يك قسمت
3 ـ پرليت ( اين هم از سنگهاي معدني است كه به رس تبديل ميشود منتها ذرات آن درشت تر است ) يك قسمت .
سپس آن را بطور يكنواخت مخلوط كرده و درگلدان مصرف كنيد .

***

ايريزين

پرورش : ايرزين
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

ايرزين

IRESINE

گياه ايريزين Iresine جنسي از خانواده تاج خروسها یا آمارانتاسه Amaranthacees مي باشد كه بلندي آن در انواع مختلف به 30 الي 60 سانتيمتر مي رسد .
ايريزين Iresine ، داراي برگهاي نوك تيزي است كه قسمت روئي برگ به رنگ قرمز متمايل به قهوه اي و زير برگها زرشكي ميباشد .
كاشت اين گياه همراه و در تركيب با ساير گياهان شكل بسيار زيبائي ميگيرد .

رنگ برگها ناشي از ماده ايست به نام « آنتوسيانين » .

چنانچه گلدان ايريزين Iresine را در مقابل آفتاب قرار دهند برگها پُر رنگ تر ميگردند .

انواع مختلف آن عبارتند از :

1 ـ ايريزين هربستئي Iresine herbstii :
به بلندي 50 سانتيمتر با برگهاي ارغواني و رگبرگهاي قرمز روشن است كه بلندي برگها به 7/5 سانتيمتر مي رسد .
يك جور از اين نوع نيز وجود دارد كه برگهايش سبز روشن ميباشد .

2 ـ ايريزين ليندنئي Iresine lindenii :
به بلندي 60 سانتيمتر با برگهاي بهم فشرده و انبوه .

تكثير :
تكثير ايريزين Iresine بوسيله قلمه زدن انجام ميگيرد .

چون اين گياه داراي عمر زيادي نيست لذا بايد مرتبأ از ساقه هاي آن قلمه هاي جديدي ( كه به آساني ريشه ميدهند ) توليد نمود .

باين منظور از ساقه هاي گياه قلمه هائي باندازه 8 سانتيمتر تهيه كرده و آنرا در مخلوطي از خاك پيت و ماسه فرو كرده و تحت حرارت 21 - 24 درجه سانتيگراد قرار ميدهند .

***

اطلسي

پرورش : گل اطلسي
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل اطلسي

Petunia

اطلسي Petunia ، گياهي يكساله از خانواده سيب زميني ها یا سولاناسه Solanacees ميباشد .
اين گياه به سرما حساس بوده و گونه اصلي آن بومي آرژانتين است .
گل اطلسي Petunia به رنگهاي سفيد ، قرمز ، بنفش ، صورتي ، زرد ، آبي و ابلق ديده مي شود .
بطور كلي اطلسي Petunia بارتفاع 10 تا 60 سانتي متر بوده و موقع گل كردن آن در هواي آزاد و معتدل و تا حدي خشك از خرداد الي آبان ماه مي باشد .
اطلسي Petunia از لحاظ نوع گل به سه نوع كم پَر و پُرپَر و موج دار و از لحاظ ارتفاع بدو نوع تقسيم ميشود :

1 ـ اطلسي هاي پاكوتاه ژاپني :
به ارتفاع 10 تا 15 سانتيمتر پُرگل و پُر شاخ و برگ مي باشند .

2 ـ اطلسي هاي پابلند :
كه به ارتفاع 60 سانتي متر ميرسند .
اطلسي هاي باكوتاه گلدرشت و پُرپَر براي حاشيه ها متناسب تر هستند، زيرا اطلسي هاي پُرپَر كه در اين گروه قرار دارند در آخر تابستان شاخه هايش بلند شده و وسط بوته هايش خالي ميشود و بدين ترتيب زيبائي اوليه خود را از دست ميدهد .
اين اطلسي Petunia ها اگر رونده باشند چه كم پَر و چه پُرپَر براي جعبه ها و گلدانها و گذاشتن در بالكن ها و ايوانها مناسب هستند .
بطور كلي گل اطلسي Petunia موقعيت آفتابي ، خاك نسبتأ سنگين را ميپسندد .
خاك بايد حتمأ تهويه و زهكش داشته باشد و لجني نشود .
خاك حاشيه اي كه در آن اطلسي Petunia مي كارند بايد همه ساله تعويض شود .
كود پوسيده بايد سه ماه قبل از كاشت با خاك مخلوط شود .
در مواقع گرم به اطلسي Petunia نبايد آب داده شود بلكه صبح زود يا غروب به آن آب بايد داد .
معمولا اطلسي Petunia در نقاطي كه تابستانش سرد و مرطوب باشد عمل نميآيد كه در اين شرايط بوته قوي ميشود و شاخه هاي بلندي ايجاد ميكند ولي خيلي كم گل ميشود .

بطور خلاصه محل گرم و آفتابي مختصري مرطوب و خاك حاصلخيز براي اطلسي Petunia مناسب است .
اطلسي گل درشت در تحت شرايط بد حساستر از اطلسي Petunia معمولي است .

بنابراين اگر بخواهيم اطلسي گل درشت را در نقاط آفتابي بكاريم بايد به آن سايه بدهيم .

تکثیر :
اطلسي Petunia را به دو طريق زياد مي كنند .
يكي از طريق بذر و ديگري از راه قلمه .
بذور اطلسي Petunia پاكوتاه و معمولي را در اواخر بهمن تا اوائل اسفند در كلخانه گرم يا در شاسي ميكارند و يا ممكن است كمي ديرتر بذور را در شاسي سرد بكارند .
وقتي نشاء چهار برگه شد آنرا به گلدان استكاني منتقل مي كنند و بعد از رفع سرماي بهاره بوته را با خاك از گلدان بيرون آورده و در باغچه ميكارند .
( در حاشيه بفواصل 25 سانتيمتر ) قلمه اطلسي پُرپَر را در تابستان از پايه مادرجدا كرده ودرخاك مناسب ميكارند ودراواخر زمستان گل آن ظاهر ميشود .

***

اسکينانتوس

پرورش : اسكينانتوس
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

اسكينانتوس

AESCHYNANTHUS

اسكينانتوس Aeschynanthus از جنسی به همین نام و از خانواده شمعدانیها یا ژسنریاسه Gesneriacees و ازجمله گياهان هوازي ( اپي فيت) ميباشد كه نزد دوستداران گل كمتر شناخته شده است .
اصل آن از جنگلهاي پُر باران جنوب آسيا است .
از نظر خويشاوندي نسبت نزديكي با كلومنئا COLUMNEA دارد و در نتيجه شرايط محيطي آن نيز شبيه گياه اخير بايد باشد .
از جهت نظري ميتوان آن را در اطاق نگهداري كرد مشروط بر اينكه نور فراوان ( بدون تابش مستقيم آفتاب ) حرارت 22 ـ 30 درجه و رطوبت زياد برايش فراهم باشد .

به عبارت ديگر اطاق بايد شرايط گلخانه گرم را داشته باشد .
در زمستان لازم است به آن يك دوره استراحت تحت حد اقل 18 درجه سانتيگراد داد .
دادن آب بمقدار كم موجب افزايش غنچه ها در سال بعد ميگردد .
در بهار گياه را به گلدان جديدي محتوي خاك برگ ، پيت و كود حيواني كاملا پوسيده منتقل نموده و به مجرد شروع رشد بر ميزان آب بيافزايند .
از گونه هاي پُر مقاومت اين گياه ميتوان از : دو گونه زير نام برد .

1 ـ اسكينانتوس مارموراتوس A. marmoratus :
2 ـ اسكينانتوس اسپسيوسوس A. speciosus :
كه بسيار زيبا ميباشد اما نگهداري آن فقط در گلخانه امكان پذير است .

***

اسپارمانيا

پرورش : اسپارمانيا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

اسپارمانيا

SPARMANNIA

گیاه اسپارمانيا Sparmannia جنسی از گیاهان خانواده نمداران (زیرفون) یا تیلیاسه TILIACEES میباشد .
گياهي است كه باندازه يك درخت رشد ميكند با برگهاي لطيفي به رنگ سبز روشن .
اين گياه ازاوايل زمستان تاارديبهشت گلهاي سفيد زيبائي ميدهد .
براي اينكه بحد نامناسبي رشد نكند توصيه ميشود پس از اتمام گل ، گياه را تا نيمه هَرَس نمايند .
قبل از اين عمل در ارديبهشت ماه بايد به آن يك دوره استراحت داده شود .
براي اينكار گلدان را به گوشه سايه دار باغچه منتقل نموده از ميزان آب ميكاهند .
پس از هَرَس كردن ، اسپارمانيا Sparmannia را به گلداني كه محتوي خاك تازه باشد منتقل نموده بطور مرتب به آن آب ميدهند تا بار ديگر شروع به رشد كند .
در پائيز اسپارمانيا Sparmannia را به داخل آورده در محل خنكي كه حرارت آن از 10 درجه سانتيگراد بيشتر نباشد قرار ميدهند .
در غير اينصورت ( چنانچه محيط گرم باشد ) مرتبأ بر روي برگها آب ميپاشند .

تكثير :

تكثير اسپارمانيا Sparmannia به روش قلمه زدن ساقه هائي كه قبلا گل داشته و اكنون چند برگ كوچك در رأس آنهاست صورت ميگيرد .

***

آکالفيا

پرورش : آكالفيا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آكاليفا

ACALYPHA

آكاليفا Acalypha جنسي بسيار زيبا از خانواده فرفيونها ، اوفوربياسه Euphorbiaceae كه بلندي آن به 1 الي 2 متر مي رسد .
اين گياه احتياج مبرمي به هواي مرطوب دارد .
بهمين جهت در زمستان كه وسائل حرارتي رطوبت اطاق را زايل ميكند نگهداري آن قدري مشكل ميشود .
نور كافي و اجتناب از تابش مستقيم نور خورشيد جهت سلامت آن ضروريست .
در تابستان لازمست رطوبتي مناسب براي گياه فراهم نموده نسبت به تغذيه آن نيز توجه كافي نمود .
در زمستان گياه را بايد در محل گرم و مرطوب نگهداري نموده و مرتبأ بر روي برگها آب پاشيد .

تكثير :

تكثير اين گياه از طريق قلمه زدن ساقه هاي جوان صورت ميگيرد و فقط در گلخانه گرم امكان پذيراست .
تصويربالا نوع آکاليفا اسپيدا A. hispida را نشان ميدهد كه داراي زائده هائي بشكل دم گربه اما به رنگ قرمز است
از انواع ديگر ميتوان اين گياه مي توان گونه هاي:

1 - آکاليفا ويلکسيانا A.wilkesiana

2 - آکاليفا مارژيناتا A. marginata

3 - آکاليفا موزائيکا A. musaica

را نام برد كه به ترتيب اولي. داراي دم هاي كوتاه قهوه اي متمايل به سبز با حواشي صورتي و سومي برگهاي قهوه اي با لكه هاي نارنجي و كِرِم رنگ دارد .

***

آرديسيا

پرورش : آرديسيا
نوشته : مهندس منوچهركارگر

آرديسيا

ARDISIA

آرديسيا Ardisia جنسي از گياهان خانواده ميرسيناسه Myrsinaceae ميباشد كه بلندي قد آن در داخل به 60 سانتيمتر مي رسد . اين گياه بوته ايست فوق العاده جذاب كه ميوه هاي قرمز رنگ پُر دوامي به شكل آلبالو ميدهد .

درتصوير، ميوه هاي قرمز در پائين و گلهاي كوچك آن در بالا قرار گرفته اند.
اين گلها ميوه هاي سال آينده را بوجود ميآورند .

براي اينكه گلها حتمأ به ميوه تبديل شوند لازم است به گياه نور زيادي بتابد.

در زمستان تابش نور مستقيم آفتاب نيز مفيد خواهد بود .

درجه حرارت مطلوب 20 ـ 22 درجه سانتيگراد است .

زمستانها حرارت ميتواند چند درجه پائين تر نيز باشد .
زمانيكه گرماي اطراف اين گياه بالا است به رطوبت زيادتري نياز خواهد داشت .

اما موقع گل دادن بهتر است گلدان را به مكان خشك تري منتقل نمايند تا ميوه هاي بيشتري توليد شود .

حاشيه ضخيم شده برگها محتوي نوعي باكتري است بنام باسيلوس فوليكولاBacillus foliicola كه داراي همزيستي با گياه ميباشد بطوري كه حيات يكي بوجود ديگري بسته است .

انواع مختلف آن عبارتند از :

1 ـ آرديسيا كريسپا A. crispa : با برگهاي بزرگ سبز تيره براق ، به بلندي 60 سانتيمتر در داخل ساختمان و گلهاي سفيد معطر و ميوه هاي قرمز كروي شكل .

2 ـ آرديسيا هوميليسA. humilis : با برگهاي ضخيم چرمي و گلهاي صورتي .

3 ـ آرديسيا سولاناسه آA. solanacea : با برگهاي سبز روشن و گلهاي صورتي يا بنفش .

تكثير :

اين گياه بوسيله كاشتن بذر زياد ميشود .

***

آپوروکاکتوس

پرورش : آپوروكاكتوس
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آپوروكاكتوس

Aporocactus

كاكتوس آپوروكاكتوس Aporocactus ، جنسي از خانواده كاكتوس ها Cactacées ميباشد كه بلندي آن در انواع مختلف به 60 تا 90 سانتيمتر مي رسد .
اين گياه داراي ساقه هاي لوله اي و آويزان مانند دم اسب ميباشد كه از غده هاي كوچك كنار هم تشكيل شده و بر روي آن پوشيده از خار است .
گلهاي آن در انواع مختلف به رنگهاي قرمز درخشان ، قرمز متمايل به نارنجی، صورتي و گلي ميباشد .

ساقه ها سبز متمايل به قهوه اي هستند .

انواع مختلف :

1 ـ آپور كاكتوس كونزاتي Aporocactus canzatti:
اين گونه قدي متوسط دارد با ساقه هاي سبز برنزي متمايل به قهوه اي با گلهاي قرمز .

2 ـ آپوركاكتوس فلاژليفورميس Aporocactus flagriformis:
اصل اين گونه بسيار زيبا و كمياب از مكزيك و كشور پرو ميباشد .
ساقه هاي بلند سيلندري ( لوله اي شبيه به دم اسب ) آن گاهي به بلندي90 تا 100 سانتيمتر مي رسد .
گلهاي آن قرمز متمايل به صورتي و پرچم هاي زرد رنگ ميباشد .
واريته هاي متعددي از آن وجود دارد با گلهاي درشت به رنگهاي صورتي و صورتي متمايل به نارنجي .

3 ـ آپوركاكتوس مارتيانوس Aporocactus martianus:
با ساقه هاي سيلندري و خارهاي زرد بلند و گلهاي صورتي و قرمز درخشان .

4 ـ آپوركاكتوس ماليسوني Aporocactus mallisonii:
اين گونه هيبريد ميباشد.

تكثير :

زياد كردن اين گياه به روش قلمه زدن ساقه انجام ميگيرد .
باين منظور در بهار قطعاتي از ساقه را به بلندي 7 سانتيمتر با تيغ و يا چاقوي تيز بريده و چند روز كناري ميگذارند تا كمي آب آن گرفته شود آنگاه اين قطعات را تا دوسانتيمتر درخاك كمپوست مرطوب فرو ميكنند ودرگلخانه و يا زير شيشه تحت 22 درجه سانتيگراد قرار ميدهند .
بعد از حدود سه هفته اين قلمه ها ريشه ميدهند .

***

پرورش کاکتوس آستروفيتوم

پرورش : كاكتوس آستروفيتوم
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

Asteria Astrophytum

كاكتوس آستروفيتوم

Astrophytum

كاكتوس آستروفيتوم Astrophytum‍C. ، ‌در بين انواع نامحدود كاكتوس ها شايد چند تائي بواسطه داشتن شكل بخصوص خود بيشتر درمنزل نگهداري ميشوند .
كاكتوس آستروفيتوم Astrophytum‍C. گونه ای از گیاهان خانواده کاکتوس ها یا کاکتاسه CACTACEES . میباشد.

از جمله اين كاكتوسها ميتوان:

1 - آستروفيتوم آسترياس Astrophytum asteria
2 - آسترو فيتوم ميريوستيگما Astrophytum myriostigma.
3 - آستروفيتوم ميريوستيگما Astrophytum Myriostigma
4 - آستروفيتوم آسترياس Asteria Astrophytum
5 – آستروفیتوم اوماتوم Astrophytum ornatum
6 – آستروفیتوام آستریاس Astrophytum Asterias
7–آستروفیتوم اوفوربیااوبسا اند obesa und Euphorbia Astrophytum

اين نوع كاكتوسها به راحتي در كنار پنجره هاي روبه آفتاب رشد ميكنند.

تنها مشكل نگهداري كاكتوسها در زمستان ظاهر ميگردد .

زيرا در اين هنگام بايد آنها را تحت 6 ـ 8 درجه سانتيگراد و تقريبأ بدون آب نگاهداشت .
اين مشكل اصولا براي كساني است كه در آپارتمان زندگي ميكنند و چون تأمين چنين محيط سردي در اطاق امكان ندارد بهتر است در فصل زمستان تما م كاكتوسها را در جعبه اي قرار داده و سپس آن را در كنار يكي از پنجره هاي راهرو ، راه پله ، گاراژ و يا مكان سرد ديگري كه از خطر يخ زدگي محفوظ باشد قرار داد .

تکثیر :

بهترین روش زیاد کردن كاكتوس آستروفيتوم Astrophytum‍C. جداکردن بچه های آن است که در کنار بوته مادر ایجاد میشوند .

***

آقطي

پرورش : گياه آقطي
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آقطي

Sambucus

آقطي Sambucus L. بوته اي است از گياهان تيره كاپويفولياسه Caprifoliaceae كه بواسطه گلهاي سفيد خوشه اي بزرگ و پهنش و برگهاي بريده بريده و چوب بي مغز و پوكش متمايز و شناخته ميشود .

اقسامي از اين بوته كه كاشته ميشود عبارتند از :

1 ـ آقطي سياه S. nigra : كه از آن جورهاي چندي مانند:

الف ـ آقطي برگ طلائي S. V. aurea .

ب ـ آقطي برگ ابلق نقره اي S.V. argenta .

پ ـ آقطي هرمي S. V. Pyramidalis .

بدست آمده است .

2 ـ آقطي خوشه اي S. racemosa :

كه بواسطة برگهاي بريده بريده نوك تيز و ميوه قرمز شنجرفي رنگ از قسم اول متمايز است .

3 ـ آقطي گل درشت S. pubescens maxima :

كه خوشه گلهايش خيلي بزرگ و دور آن تا 50 سانتيمتر ميرسد و بهمين جهت خيلي جالب توجه است .

محل مناسب براي كاشتن گياه آقطي زمينهاي تازه وسايه آفتاب باغ است.

خواص داروئي آقطي :

پوست بوته آقطي سياه ، مسهل است و طعم آن اول شيرين بعد تلخ و مهوع ميشود .

گلهاي خوشبوي آن پر از مواد لعابي است .
حبه هاي ميوه اش ملين و برگهايش چون داراي مقدار كمي نيترات دو پتاس است مدر ميباشد .

قسمي از آن نيز بنام آقطي اِبولوس S. Ebulus وجود دارد كه تمام قسمتهاي گياه و حبه هاي آن براي مسهل استعمال ميشود .

تكثير :

تمام اقسام آقطي را بوسيلة قلمه بآساني ميتوان زياد كرد .

***

ايکسورا

پرورش : ايكسورا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

ايكسورا

IXORA

ايكسورا Ixora گونه ای از گیاهان خانواده روناس ها يا روبیاسه RUBIACEES میباشد .
گياهي است كه نگهداري آن در اطاق بسيار مشكل ميباشد .
به عبارت ديگر تغيير محيط معمولا موجب ريزش غنچه ها ميگردد .
بنا براين پس از خريد و آوردن گياه به منزل نبايد از افتادن غنچه ها تعجب كرد .

دشوارترين عامل در حفظ سلامت آن تأمين رطوبت در اطاقهائي است كه زمستانها توسط شوفاژ گرم ميشوند .
چنانچه در خانه ، گلخانه وجود داشته باشد هيچ جاي نگراني نيست.

زيرا ميتوان در زمستان حرارت 14 تا 16 درجه سانتيگراد و رطوبت كافي را براي آن فراهم كرد .
ايكسورا Ixora از چين و هند به ساير نقاط جهان منتقل شده است .
ايكسورا Ixora ، در تابستان به نور فراوان و دور از تابش مستقيم نور آفتاب نياز دارد .

مرتبأ بايستي بر روي برگها آب پاشيد و يا در صورت امكان از وسائل توليد بخار استفاده نمود.

در پايان فصل گل لازم است با تقليل در ميزان آب يكماه به گياه استراحت داده شود .
ايكسورا Ixora در فصل بعد مجددأ گل داده و طبعأ آب بيشتري طلب ميكند .

خاك گلدان بايد سبك و پوك بوده و بهتر است مخلوط با خاك برگ باشد .

تكثير :

بهترين روش براي زياد كردن ايكسورا Ixora قلمه زدن ساقه هاي جوان آن ميباشد كه تحت حرارت محيط 25 ـ 30 درجه سانتيگراد صورت ميگيرد .

***