گل آفلاندرا

پرورش : آفلاندرا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آفلاندرا

Aphelandra

آفلاندرا Aphelandra، جنسي از گياهان خانواده كنگرها Acanthaceae است .

فقط يك گونه آن كه A. Squarrosa نام دارد به صورت گياه آپارتماني مورد استفاده ميباشد .

اين گونه بومي برزيل است .

ارتفاع آن به 25 تا 50 سانتيمتر مي رسد .

برگ ها متقابل ، تخم مرغي با نوك تيز ، به رنگ سبز تيره با رگ برگ هاي سفيد مايل به زرد مي باشد .

گل ها به رنگ زرد ، گلاذين به صورت سنبله انتهائي با براكته هاي رنگين ، كه در اواخر تابستان و يا اوائل پائيز ظاهر مي كردند .

گل ها با دوام بوده و پس از پژمرده شدن بايد از بوته جدا گردد تا دوباره شروع به گل دادن كند .

مهم ترين انواع اين گونه عبارتند از :

1 ـ افلاندرا لئوپولدي A. Leopoldii : كه در آن براكته ها قرمز مي باشند .

2 ـ افلاندرا لوئيس A. Louisae : برگ هاي آن كوچك و داراي براكته زرد رنگ هستند .

3 ـ افلاندرا دانيا A. Dania : داراي براكته هاي زرد با حاشيه قرمز ميباشند .

4 ـ افلاندرا اورانتيكا A. aurantica : كه اصل آن از مكزيك و بلندي بوته تا 30 سانتي متر رسيده و كم شاخه مي باشد ، برگهاي آن متقابل ، گلهايش درشت و به رنگ قرمز نارنجي و در خوشه هاي زاويه دار انتهاي شاخه پيدا ميشود .

از اين قسم جوري بنام آفلاندرا روزليA. Roesli با گلهاي خيلي درشت تر و برگهاي به رنگ مرمري و خاكستري نقره اي بدست آورده اند.

5 ـ افلاندرا دوبيا A. dubia : با برگهاي پهن مخطط به رنگهاي سبز مات و سبز تيره كه زير برگها قرمز رنگ است گلهايش عقيقي رنگ و دم گلها خرمايي است .

6 ـ آفلاندرا فاسيناتور A. fascinator : با برگهاي به رنگ سبز زيتوني تيره و رگهاي نقره اي كه زير برگها ارغواني تيره است ، گلهايش درشت و برنگ قرمز دانه ميباشد .

7 ـ آفلاندرا فولژنس A. folgens : اصل آن از مكزيك و درختچه اي است به بلندي يك متر با ساقه هاي راست و كرك دار و برگهاي بيضي شكل نوك تيز كه در پائيز گلهائي به رنگ قرمز درخشان مي دهد .

مراقبت هاي لازم :

1 ـ نور :

اين گياه به نور زيادي مخصوصأ در دورة رشد احتياج دارد .

ولي بايد از تابش مستقيم نور خورشيد به آن جلوگيري كرد و بنا براين بايد گلدان اين گياه را در نقاط روشن آپارتمان قرار داد .

2 ـ حرارت :

از شهريور تا اسفند حرارت مناسب براي گياه 14 ـ 16 درجه سانتي گراد است ولي در ساير ماه هاي سال كه فصل فعاليت گياه است ، حرارت مناسب 15 ـ 20 درجه سانتي گراد مي باشد .

اين گياه نسبت به تغيير درجه حرارت بسيار حساس است .

3 ـ آبياري :

بايد به طور منظم صورت گيرد . در تابستان به آب فراوان احتياج دارد ، ءلي در زمستان بايد كمتر آب داد .

به هر حال هيچ وقت خاك گلدان نبايد خشك شود به علاوه لازم است هرچند يكبار روي برگ ها را با اسفنج تميز كرد تا تبادلات گازي توسط برگ ها بهتر صورت گيرد .

4 ـ رطوبت :

اين گياه معمولا به رطوبت زياد احتياج دارد . براي اين كار بهتر است گلدان ها را در داخل ظرف پلاستيكي كه داراي تورب مي باشند فرو كنند و روي تورب را آب پاشي نمايند تا با تبخير آن رطوبت مناسبي براي گياه فراهم شود .

5 ـ نوع خاك :

خاك مناسب براي اين گياه مخلوطي از يك قسمت تورب ، يك قسمت خاك برگ پوسيده و يك قسمت ماسه است .

6 ـ كود :

بهترين كود براي اين گياه مخلوطي از 100 گرم نيترات پتاسيم + 100 گرم فسفات كلسيم + 200 گرم سولفات آمونيم است كه به مقدار سه گرم در ليتر هر هفته يك بار از فروردين تا شهريور ماه بايد به گياه داده شود .

ازكودهاي مختلف كه در بازار وجود دارد ، چنانچه داراي تركيبات مشابه است مي توان استفاده كرد .

تكثير :

تكثير اين گياه توسط قلمه سبز از شاخه هاي جانبي و يا قطع ساقه اصلي به قطعاتي كه واجد دو برگ باشند پس از گل دهي صورت ميگيرد .

درجه حرارت بستر بايد 21 درجه سانتي گراد باشد .

توسط خواباندن هوائي نيز مي توان اين گياه را تكثير كرد .

بوته هاي آفلاندرا چند ساله چندان زيبا نيستند و براي نگاهداري در آپارتمان بهتر است هر دو سال آن را از راه قلمه زدن جوان كرد .

براي دريافت فايل كامل (pdf) اين گل به وبسايت :

http://www.ketabhayerayegan.blogspots.com

مراجعه كنيد .

***

آماريليس

پرورش : گل آماريليس
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آماريليس

Hippeastrum hibridum

Amaryllis

گل آماريليس A. belladonna L. گياه سوخ دار ( پياز دار ) از تيره آماريليس يا آماريليداسه ها Amaryilidaceae ميباشد .
سوخ ( پياز ) آن مغز دار ، مخروطي شكل ، كشيده و برگهايش نواري به رنگ سبز خوشرنگ كه از ميان آنها ساقه لخت و بدون برگ كه ميتواند تا 70 الي 100 سانتيمتر بلند شود بيرون آمده و انتهاي ساقه 8 تا 12 گل درشت بشكل سوسن سفيد و برنگهاي صورتي با عطر ملايم و مطبوع اواخر تابستان و اوائل پائيز باز ميشود .

ازاين گل جورهاي مختلفي بدست آورده اند كه مهمترين آنها عبارتند از:
1 ـ آماريليس بلاندا A. Belanda : با برگهاي بلند تر از قسم اصلي و گلهاي سفيد كه آخر به صورتي كم رنگ تبديل ميشود و اوائل تابستان گل ميدهد .
2 ـ آماريليس صورتي پرفكتا A. rosa perfecta : كه گلهايش سفيد با راهراه صورتي است .

3 ـ آماريليس موتابيليس A. mutabilis : كه گلوي گلهايش سفيد و لبه آن برنگ قرمز اُخرائي ميباشد .
ولي آنچه در ايران بنام آماريليس شناخته شده و كاشته ميشود نژادي از همين تيره بنام ( H.peastrum Herb ) ميباشد كه گياهي سوخ دار بوده و 50 جور از آن كه بنام آماريليس مشهور و معروف است كه ساقه گل آن كوتاه تر و منتهي بيك تا سه گل بوقي ( قيفي ) شكل درشت و بزرگ از رنگ سفيد تا قرمز راه راه ميگردد .
از گشنگيري ( جفت گيري) بين بعضي از اقسام آن دورگِه هاي زيبائي بدست اورده اند كه در گلخانه كاشته و براي تزئين سالونها گلهاي عالي است .
پياز آماريليس ، معمولا بسيار گرانقيمت است .
به گل آوردن پياز احتياج به توجه زيادي دارد .
در اواخر پائيز بايد پياز را در گلدان محتوي خاك و پيت كاشته آنرا درمحل گرمي قرارداد ( بعنوان مثال كنار شوفاژ كه خيلي گرم نباشد) دقت زيادي بايد بعمل آيد تا خاك گلدان خشك نشود .
هنگاميكه غنچه ظاهر شد گلدان بايد در محل روشني قرار گيرد .
پس از پايان عمر گل لازم است اجازه داد تا برگها بحد كافي رشد كنند تا پايان تابستان بايد به گياه نور ، آب و كود رساند تا همچنان رشد كند .
از اوايل پائيز گلدان را به محل خنكي منتقل نموده و از دادن آب خود داري بايد كرد تا برگها خشك شوند .
سپس پيازها را در ظرفي قرار داده تحت حد اقل 6 درجه سانتيگراد نگاهداري نمود

تكثير :

براي زياد كردن اين گل زيبا مانند غالب گياهان سوخ دار سوخهاي (پياز هاي ) كوچكي را كه از پهلوي سوخ اصلي ميرويد موقع استراحت گرفته و ميكارند .

سوخ گل آماريليس را همه ساله در گلدانهائيكه متناسب با درشتي سوخ باشد و از خاك برگ مخلوط با خورده ذغال چوب و شن پركرده اند بطوري در خاك ميگذارند كه قدري از انتهاي آن كه برگها ميرويد بيرون باشد .
موقع كاشتن آن بهمن ماه است .
سوخها در اواسط تابستان بحالت استراحت در ميآيد بايد آنها را بدون اينكه از خاك در آورند در جاي خشكي در گلخانه محفوظ نگهدارند و موقع كاشتن سوخها را از خاك در آورده پس از گرفتن سوخهاي كوچك و حذف ريشه هاي خشك سال قبل در گلدانهاي تازه كاشته در گلخانه چيده و كم كم به آنها آب ميدهند تا سبز شود اوائل فروردين ماه براي تسريع در گل دادن ميتوان آنها را به گلخانه معتدل منتقل كرد .

براي دريافت فايل كامل (pdf) اين گل به وبسايت :
http://www.ketabhayerayegan.blogspots.com
مراجعه كنيد .

***

آکي منس( آشيمنه)

پرورش : آكي منس( آشيمنه)
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

آكي منس

(آشيمِنه)

ACHIMENES

كلمه آکی منس یا آشیمنه Achimenes از زبان يوناني گرفته شده و به معناي ضعيف در برابر سرما ميباشد .
به اين ترتيب چنانچه علاقه گياه به رطوبت را نيز اضافه كنيم آنگاه روشن ميشود كه هواي مناطق مرطوب گرمسيري را بسيار مي پسندد .
آشیمنه Achimenes جنسي ازخانواده بنفشه آفريقايي یا ژسنرياسه ها Gesneriaceae ميباشد كه بوته هاي اين تيره علفي مانند هستند و ريشه آنها پنجه اي شكل يا با ساقه زير زميني ( ريزوم) باريك و بلند و فلس فلس و ساقه هوائي آن يكساله با برگهاي متقابل و تك گلهائي كه از بغل برگها بيرون ميآيد ، گلهايش داراي جام لوله اي درازيست كه منتهي به پهنك موربي ميشود كه به پنج لبه تقريبأ نا مساوي تقسيم ميگردد .
انواع و اقسام و جورهاي ساده و دورگه اين تيره كه قابل توجه و در گلخانه ها پرورش ميدهند بشرح زير ميباشد :
آشمينه Achimenes دورگه كه گياه باريك و بلند با ريشه فلس دار است و از آن جورهاي زير بوجود آمده و پرورش داده اند

1 ـ اشينانت بوشيانوس Eschyantus Boschianus :
گياه كوچك پيچنده با گلهاي شقايقي رنگ براي گرمخانه .

2 ـ شيريتاسيننزي Chirita Sinensis :
گياه پاكوتاه كه بشكل زيبائي كرپه ميشود .

3 ـ سيرتوديرا Cyrto deira :
گياه كوچك براي گرمخانه پاجوش دار با برگهاي مخملي رگه دار و گلهاي ريز ارغواني .

4 ـ ژسنراهيبريدا Gesnera hibrida :
گياهي با ريشه غده دار وگلهاي قرمز كه از جورهاي زيبا و خوب اين تيره است .

5 ـ گلوگزينيا هيبريد Gloxinia hibrida :
اصلي ترين جور اين تيره بجهت گلهاي زيبا و درشتي كه دارد با ريشه هاي غده دار .

6 ـ ايزولما هيرسوتوم hirsutum Isolma :
گياه پا بلند رونده با ريشه هاي پنجه اي فلس فلس .

7 ـ سنت پوليا ايونانتا Saintpaulia iouantha :
معروف به بنفشه اوزامبارا Violette d,usambara گياه كوچك خوابيده كه گلهايش شبيه به بنفشه است .

و جورهاي ديگري كه ذكر نامهاشان در اين كتاب موردي ندارد .
از تمام جورهاي نامبرده دورگه هاي متنوعي كه گلهايشان برنگهاي بنفش ، قرمز دانه ، قرمز سير يا روشن و سفيد است بدست آورده اند .
تمام اقسام و جورهاي اين گل بايد در گلخانه معتدل يا گرمخانه نگهداري شود .
نكته اصلي در محافظت اين گياه آنست كه در تمام فصل استراحت به گلدانهائيكه ريشه هاي اشمينه Achimenes در آنست آب نبايد داد .

فصل استراحت آن از اواسط مهرماه تا اواسط فروردين مي باشد و پس از خاتمه مدت ريشه ها را از گلدان بيرون آورده هر دو تا سه تا از آنها را در يك گلدان كه از خاك خلنگ تازه يا مخلوط با خاك برگ معمولي پر كرده اند كاشته در قسمتي از گلخانه كه درجه حرارتش بين 14 و 15 درجه سانتيگراد باشد گذارده و با آبپاشي كم و سبك خاك آنها را مرطوب نگهميدارند .
وقتي جوانه ها شروع به بيرون آمدن از خاك كردند روي شيشه گلخانه را مي پوشانند كه آفتاب مستقيمأ به گلدانها نتابد .
درجه حرارت در اين موقع بايد بين 18 و 20 باشد و كم كم رطوبت خاك را هم زياد مي كنند .
نزديك ماه مرداد كه فصل گل ريزان اين گياه ميباشد بهتراست گلدانها را تبديل به گلدان بزرگتري نمايند .
پس از تمام شدن گل ريزان در اواسط ماه مهر آب دادن به آنها را قطع كرده مجددأ گلدانها را در نقطه خشك و سالم گلخانه براي سال بعد نگهداري ميكنند .
گلهاي تيره ژسنرياسه Gesneriaceae را غالبأ براي زينت گلخانه ها در تابستان يا آپارتمان ها مصرف ميكنند زيرا در اين فصل گلخانه هاي سرد خالي است و گلبازان خصوصي ( آماتورها ) اغلب جاي خالي گلدانها را با مجموعه اي از اين تيره پر ميكنند .
با غبانان حرفه اي نيز جعبه هاي خالي جاي نشاء را براي كاشتن گلوكزينيا تخصيص ميدهند كه غدد ريشة آنرا در زمستان بعد بفروش برسانند .
آماتورها عمومأ اين گياهان را در گلدان ميكارند چون بعضي از جورهاي اين گياه بوته هاي لاغري دارند و اگر در خاك يا گلدانهاي كم عمق كاشته شوند غالب آنها توليد بوته هاي كرپه مي كنند .
آشیمنه Achimenes چون ساقه هاي سست و آويخته دارند براي زينت سبد گلهاي آويزان مناسب بوده و نتيجه خوبي ميدهند .
براي اين منظور يكي از جورهاي مناسب سيرتوديراCyrto deira است كه ساقه هاي نازك و آويخته بسياري ميدهد و آنرا براي كاشتن كناره سبد گلهاي آويزان مناسب ميسازد .
از آشیمنه Achimenes براي زينت حاشيه و طشتك ها و جعبه هاي خزانه در گرمخانه استفاده ميبرند .
براي آپارتمان هم ميتوان بخوبي و آساني از گلوگزينيا هيبريد Gloxinia hibrida و بنفشه اوزامبارا Violette d,usambara استفاده كرد كه بخوبي در پشت پنجره هاي روشن نمو كرده آنجاها را زينت ميدهند ولي مشروط برآنكه پنجره ها آفتابگير نباشد كه تابش آفتاب از پشت آنها را تباه ساخته از بين ميبرد .
اين گياهان را ميتوان در اطاقهاي آپارتمان در مناطق غير گرمسيري نيز با دادن آب فراوان و كود كافي بخوبي نگهداري نمود .
پس از اينكه گل دادن گياه به پايان رسيد لازمست از ميزان آب كاسته گردد تا برگها پژمرده و خشك شوند .
در زمستان ريشه ها بايد لابلاي خاك پيت خشك تحت 12 درجه تا 16 درجه سانتيگراد نگهداري نمود .
اوايل بهار ريشه ها را چنانچه در خاك قرار دهيم ( ترجيحأ در گلخانه نسبتأ گرم ) ساقه هاي جديد بزودي نمايان خواهند شد .
آشیمنه Achimenes به نور فراوان احتياج دارد ولي بهيچوجه تحمل اشعه مستقيم خورشيد را ندارد .
گلهاي اكي منس Achimenes يا آشيمنه داراي رنگهاي مختلفي از صورتي كم رنگ تا ارغواني ميباشد .

نيازها :

اين گياه به مکان پر نور ولي نه در مقابل آفتاب مستقيم و به خاک غني و مرطوب هوموسي با زهکشي خوب نياز دارد . حد اقل دماي قابل تحمل براي گياه 10 درجه سانتيگراد ميباشد .

پس از پايان دوره گلدهي بايستي آبياري را قطع کرده تا برگها خشک شوند سپس ريشه هاي غده اي ( ريزومها) را از خاک درآورده و در مکان خنک و دور از سرماي يخبندان ذخيره نمود و اول بهار مجددا آنها را بکارند .

تکثير :

اين گياه را به طرق زيرمي توان زياد کرد :

1 - کاشتن بذر در بهار .

2 - کاشتن ريشه هاي غده اي ( ريزومها) در بهار .

3 - قلمه زدن در تابستان .

*

براي دريافت فايل كامل (pdf) اين گل به وبسايت :
http://www.ketabhayerayegan.blogspots.com/
مراجعه كنيد .

***

سدوم( ابرون)

پرورش : گل ابرون ( سدوم)
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

ابرون

SEDUM

ابرون يا سدوم Sedums جنسي از گياهان خانواده برگ گوشتي ها ( نازها) یا كراسولاسه Crassulacees و گياهي مقاوم در مقابل خشكي و كم آبي و تابش آفتاب ميباشد .
گونه هاي متعددي از اين گياه وجود دارد كه برخي اختصاص به كاشت در باغچه دارند و كمتر در گلدان كاشته ميشوند .
حدود 10 گونه از اين گياه جزو گياهان آپارتماني بوده ، گاه در گلفروشيها يافت ميشوند .
از آنجا كه قلمه هاي آن به راحتي ريشه ميدهند ، با بدست آوردن يك گونه كمياب ميتوان آنرا بدون هيچ مشكلي تكثير نمود .
از اين گياه اقسام زيادي وجود دارد و همه آنها ماندني ميباشند .
ابرون (سدوم Sedums ) را به دو طبقه تقسيم كرده اند .

الف ـ ابرون (سدوم ) برگ پهن .

ب ـ ابرون ( سدوم ) برگ لوله اي .

الف : سدوم( ابرون ) برگ پهن :

1 ـ سدوم باتارد S. spurium :
گياهي پاكوتاه بقد 12 سانتيمتر با گلهاي صورتي رنگ ميباشد .

2 ـ سدوم بلند S. maximum :
به بلندي 50 سانتيمتر كرپه كه از بين برگها چند ساقه از ريشه بيرون آمده و منتهي بيك دسته گل زرد ميشود .

3 ـ سدوم برگ تبريزي S. populifolium :
به بلندي 40 سانتيمتر با گلهاي زرد كم رنگ .

5 ـ سدوم كامچاتكا S. kamtschaticum :
خيلي پاكوتاه و كرپه با گلهاي متعدد زرد .

5 ـ سدوم ماكسيمويچ S. Maxemowiczu :
قسم پابلند و كرپه كه غالبأ قدش از 70 سانتيمتر تجاوز ميكند و ساقه هاي گل آن از ريشه بيرون آمده منتهي بيك دسته گل زرد خيره كننده ميشود .

6 ـ سدوم معطر S. ehodiola :
به بلندي 20 سانتيمتر گلهايش زرد رنگ كه ريشه و گلش معطر است .

7 ـ سدوم ارغواني S. purpuraescens :
از حيث هيكل شبيه قسم دوم ولي گلهايش ارغواني است .

8 ـ سدوم قابل توجه S. spectabilis :
به بلندي 40 سانتيمتر و برگهاي پهن و گلهاي متعدد صورتي كه بشكل چتر پهني در ميآيد .
اصل اين قسم از ژاپن آمده و بيشتر از اقسام ديگر كاشته ميشود .
قسمي هم با برگهاي ابلق وجود دارد .

9 ـ سدوم سيبلد S. siebold :
اين گونه نيز از ژاپن آمده ولي بيشتر آنرا در گلدان ميكارند .
اگر گلدان آنرا در ظرفي كذارده بيآويزند ساقه هائيكه بطول 15 تا 20 سانتيمتر از اطراف بوته بيرون ميآيد دور گلدان آويخته و حلقه ميزند و هر ساقه منتهي به دسته گل صورتي ميشود كه بسيار زيبا است گلهاي اين قسم از مرداد تا مهرماه ادامه دارد .

ب ـ ابرون يا سدوم برگ لوله اي :
اين دسته كه همه ازگياهان پاكوتاه ميباشند برگهاشان استوانه اي شكل و ساقه هايش خزنده و منتهي بدسته گل كوچكي ميشود بشرح زير:
1 ـ ابرون يا سدوم سفيد S. album :
به بلندي 15 سانتيمتر و گلهاي سفيد رنگ .

2 ـ ابرون يا سدوم سوزان S. acre :
كه بيشتر روي بامها و ديوارهاي كهنه و كنار جاده ها سبز ميشود بقد 10 سانتيمتر كه گلهاي ريز و زرد آن در ارديبهشت و خرداد باز ميشود .

3 ـ ابرون يا سدوم ظريف S. pulchellum :
با ساقه هاي راست كه موقع گل داشتن روي زمين ميخوابد بقد 15 سانتيمتر و گلهاي صورتي رنگ

4 ـ سدوم گل آبي S. coeruleum :
گياه يكساله بقد 12 سانتيمتر و گلهاي آبي روشن .

5 ـ سدوم برگ كلفت S. glaucum :
خيلي كوتاه به بلندي 10 سانتيمتر و گلهاي سفيد كه چون رنگ برگهايش كبود است آنرا غالبأ در گلكاري موزائيك ميكارند .
تمام اقسام ابرون(سدومSedums ) كه ذكر شد بايد در نقاط آفتاب رو كاشته شوند مگر سدوم ظريف كه بهتر است آنرا در سايه آفتاب بكارند .

تكثير :
طريقه زياد كردن ابرون يا سدوم Sedums تقسيم ريشه آن در بهار و يا قلمه زدن ساقه در تابستان است .
بعضي از اقسام مانند رديف هاي 2 و 7 و 8 از دسته اول را با قلمه زدن برگ زياد ميكنند .

***

ابري

پرورش : گل ابری (گل پشم)
نوشته : مهندس منوچهرکارگر

گل ابري

(پشم)

Ageratum

گل ابري Ageratum چند قسم گياه ماندني از تيره گياهان مركبه Composees با گلهائي به رنگهاي متنوع و كوچك ميباشد كه گلهاي آنرا دسته اي از كلاپركها تشكيل ميدهد .
گلهاي ابري Ageratum كه بطور متناوب يكي جانشين ديگري ميشود مدتي نسبتا طولانی دوام ميآورند .
گل ابري Ageratum در رنگهای آبی تیره یا روشن ، سفید و گاهی صورتی دیده می شود که حالتی نیمه کروی دارد و با برگهای سبز همراه میباشد.

جورهائي كه در گلكاريها كاشته ميشوند عبارتند از :

1 ـ گل ابري مكزيك A. mexicanum :
از اين گونه ، جورهاي پاكوتاه به بلندي 20 تا 25 سانتيمتر و پابلند به بلندي 75سانتيمتر با گلهاي سفيد مايل به بنفش و آبی تیره وجود دارد .

2 ـ گل ابري وندلاند A. wendlandi :
از اين گونه نيز جورهاي پاكوتاه به بلندي 20 تا 25 سانتيمتر و پابلند به بلندي 50 سانتيمتر با گلهاي سفيد مايل به بنفش و صورتی وجود دارد .

گل ابري Ageratum را بخوبي ميتوان با كاشتن بذر زياد كرد .

ولي اگر بخواهند زودتر از گل آن استفاده كنند میتوان اوائل ماه آبان ساقه هاي آنرا در گلدان قلمه زده اين قلمه ها را كه پس از دو هفته ريشه ميكند تمام زمستان زير شاسي يا گلخانه نگهدارند تا نيمة دوم فروردين آنها را روي تپه گل يا حاشيه بكارند .
محل مناسب براي اين گل نقاط آفتاب رو ميباشد و خشكي زمين به آن صدمه اي نمي زند .
در ايران اين گل مانند گلهاي يكساله كاشته و پائيز بوته هاي آنرا ميكنند.

تكثير :
زياد كردن اين گل به دو روش كاشتن بذر و قلمه زدن ساقه هاي آن همانگونه كه در بالا اشاره شد امكان پذير است .

***

اشرفي

پرورش : گل اشرفي
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل اشرفي

Coreopsis

گل اشرفي Coreopsis گونه ای از گیاهان خانواده مرکبه یا کمپوزه COMPOSEES يا
آستراسه ASTERACEES بواسطه طول مدت گلريزان آن در بين همه گلهاي يكساله كه در
گلكاري ها ميكارند بيشتر مورد توجه قرار دارد .

انواع مختلف گل اشرفي Coreopsis :

1 ـ گل اشرفي ظريف C. tinctoria :
كه بوته آن به بلندي 60 تا 80 سانتيمتر مي رسد و گلهايش داراي كلاپرك زرد كه اطراف آنرا
گبرگهاي لوله اي شكل با قاعدة قهوه اي رنگ احاطه كرده است .
از اين قسم جورهاي مختلفي مانند :

الف - گل اشرفي Coreopsis پاكوتاه :
كه بوته آن كرپه و كوتاه به بلندي 25 تا 30 سانتيمتر و رنگ گلهايش ارغواني مايل به قهوه اي است.

ب- گل اشرفي Coreopsis مرمري :
كه گلبرگهاي اطراف كلاپرك به رنگ ارغواني و روي آن رگه هاي زرد بشكل رگه هاي روي
سنگ مرمر دارد ميتوان نام برد .

2 ـ گل اشرفي درومند C. drummondi :
بلندي اين قسم به 40 تا 50 سانتيمتر و رنگ گلهايش زرد است كه روي آن لكه هاي كم رنگ
قهوه اي بشكل حلقه دوركلاپرك را احاطه كرده برگهايش مركب و غالبأ سه برگه ميباشد.

3 ـ گل اشرفي تاج دار C. coronata :
كه بزحمت اين قسم را ميتوان با قسم دوم تميز داد و فقط تفاوتش لكه هائي روي قاعده
گلبرگها به شكل تاج و برگهاي بيضي آن است .

4 ـ گل اشرفي اريكول C. auriculata :
اين قسم جزو گياهان ماندني است . بلندي آن حدود 50 سانتيمتر و انتهاي سيخكهاي كلاپرك
و ميانه آن قهوه اي رنگ و خود سيخكها زرد رنگ ميباشند .

5 ـ گل اشرفي ورتيسيله C. varticillata :
اين قسم نيز جزو گياهان ماندني بوده و سيخكهايش زرد و فقط ميان آن قهوه اي ميباشد كه
بلندي آن تا 80 سانتيمتر مي رسد .

گلريزان اين گل تمام تابستان ادامه دارد .
قسمي ديگر از گل اشرفي Coreopsis ماندني بنام :گل اشرفي صورتي وجود دارد كه گلهاي آن كوچك
و به رنگ صورتي كمرنگ بوده پائيز گل ميدهد .
بلندي اش به 80 سانتيمتر مي رسد و برگهايش ظريف و بريده بريده ميباشند .
تمام اقسام گل اشرفي Coreopsis از گياهان روستائي بوده و ميتوانند زمستان را در هواي آزاد بگذرانند .
بنابراين بذر آنرا ميتوان در شهريور و مهرماه كاشته پس از آنكه گياه باندازه كافي رشد كرد آنها را روي
خزانه دوم كه محفوظ از باد و بوران و رو به آفتاب باشد منتقل كرده تا اوائل ماه فروردين كه آنها را در محل
اصلي كه براي آن منظور داشته اند بكارند .
گل اشرفي Coreopsis مخصوصأ جورهاي پاكوتاه پُرپَر آن بعلت فراواني و دوام گل براي تزئين
تپه گلها و حاشيه هاي تابستاني خيلي مناسب است .

تكثير :
زياد كردن گل اشرفي Coreopsis به روش كاشتن بذر آن انجام ميگيرد .
گل اشرفي Coreopsis ماندني را در بهار بوسيله تقسيم ريشه زياد ميكنند و يا اينكه بذرش را
درخردادماه كاشته و مانند گياهان دو ساله به پرورش آن اقدام ميگردد.

***

اختر آبي

پرورش : اختر آبی
نوشته : مهندس منوچهر کارگر

گل اختر آبي

Thalia alba

گل اختر آبيThalia alba L. گياه آبي ماندني است كه از لحاظ اندام و بوته كمي شبيه به گل اختر واصولا از بقاياي تيره همان گل اختر است .
ساقه هاي آن كه به بلندي يك متر مي رسند مزين به برگهاي كبود رنگ بيضي شكل نوك تيز بطول متوسط 35 سانتيمتر كه هر ساقه منتهي بيك خوشه گل آبي يا قرمز رنگ ميشود

اختر آبيThalia alba L. در مناطق سرد سير زمستان دوام نمي آورد .
مگر آنكه آنرا در عمق آب كه يخ نزند نگاهداري كنند يا آنكه براي احتياط آنرا در حوض گلخانه بگذارند تا فصل يخبندان بگذرد .
تابستان بايد آنرا در نقاط كم عمق حوض كه كاملا آفتاب گير باشد گذاشت .

تکثیر:

برای زیاد کردن اختر آبيThalia alba L. همانند گل اختر با جدا کردن و تقسیم ریزوم اقدام می کنند .

***

طاووسي

پرورش : طاوسی
نوشته : مهندس منوچهر کارگر

طاووسي

CYTISUS

گل طاووسي یا سیتیسوس Cytisus گونه ای از گياهان خانواده بقولات یا فابیاسه Fabiacees راسته پروانه آساها یا پاپیلیوناسه Papilionacees است .
كه به گرما حساس است و يكي از مشكلات نگهداري گل طاووسي یا سیتیسوس Cytisus در منزل گرماي زياد اطاق است ، زيرا بلافاصله درمقابل گرما عكس العمل نشان داده و برگها شروع به ريختن ميكنند .
مناسبترين درجه حرارت 12 ـ 18 درجه سانتيگراد ميباشد .
در بهار و تابستان مي توان گياه را خارج از اطاق قرار داد ( اوائل بهار مقابل آفتاب و سپس در سايه ) قبل از پايان تابستان براي جلوگيري از بزرگ شدن بيش از اندازه آن ميتوان آنرا با چيدن بعضي شاخه هاي اضافي هرس نمود .
با سرد شدن هوا گلدان را لازم است به داخل آورده در محل پر نوري تحت 6 تا 10 درجه سانتيگراد قرار داد .
بعبارت ديگر در زمستان گل طاووسي یا سیتیسوس Cytisus همان شرايطي را نياز دارد كه براي كاكتوس ها مناسب است .

تكثير :

زياد كردن گل طاووسي یا سیتیسوس Cytisus با روش قلمه زدن در گلخانه تحت 15 تا 20 درجه سانتيگراد امكان پذير است .

***

سرخس

پرورش: سرخس
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

سرخس

Fougeres

نام انگليسي سرخس Fern (فرن) و نام فرانسه آن Fougere (فوژر)مي باشد و گياهي از خانواده سرخس ها يا پلي پودياسه Palypodiacees است .
بهترين نوع سرخس Fougere كه در داخل منزل استقامت خوبي دارد Nephralepis enaltata مي باشد .
اين نوع سرخس Fougere داراي ساقه كوتاهي است كه پوشيده از فلسهاي قهوه اي نازك است .
طول برگهاي مركب آن در حدود 90 سانتيمتر است و در اغلب گل فروشيها به فروش مي رسد

انواع ديگري از سرخس Fougere مانند پر سياوش Adiantum كه در ايران وجود دارد به رطوبت بسيار نياز داشته و بايد در تراريوم نگاهداري گردد .
همچنين سرخس Asplenium كه داراي برگهاي پهن است در گلخانه ها نگاهداري مي شود ولي سرخس معمولي كه در ابتدا نام آن برده شد به خشكي هواي منزل نسبتأ سازگار است .
بطور كلي كليه سرخس ها به استثناي تعداد كمي از آنها با وجودي كه در شرايط مطبوع گلخانه عمل مي آيند مي توانند براي مدت كوتاهي در هواي خشك اطاق مقاومت كنند و بمحض اينكه در يك محيط گرم و مرطوب قرار گرفتند برگهاي جوان ، لطيف و شكننده بر روي بوته آنها ظاهر ميشود و اين برگهاي جوان را نمي توان در محيط خشك نگهداري كرد و اصولا سرخس ها را براي مدت طولاني نمي توان در هواي گرم و خشك نگاهداري كرد .
براي آنكه بتوان در پرورش سرخس Fougere در خانه موفق بود بايستي به نكاتي توجه داشت .
اولين اقدام ، انتخاب نوعي از سرخس Fougere است كه با شرايط منزل وفق دهد .
انواع N . exaltata و Peteris و Plyllis و بعضي انواع ديگر براي نگهداري در منزل مناسبند .
سرخس ها در موطن اصلي خود در زير درختان جنگلي كه داراي نور غير مستقيم ، رطوبت جو و خاك مرطوب است عمل مي آيند .
بايد همين شرايط را در خانه براي پرورش آنها فراهم ساخت .
بنابراين با انداختن يك كركره جلوي پنجره از تابش نور شديد آفتاب جلوگيري مي شود .
خاك گلدان سرخس Fougere بايد هميشه مرطوب باشد نه اشباع از رطوبت و يا به زبان ديگر نبايد غرقاب شود .
باين جهت 2 تا 3 سانتيمتر شن درشت بايد در ته گلدان بريزند و هيچ وقت ته گلدان نبايد در آب قرار گيرد .
مي توان در داخل طشتكي كه گلدان در آن قرار مي گيرد 2 سانتيمتر سنگريزه ريخت و گلدان را روي آن قرار داد تا آب زير گلدان جمع نشود .
اگر بخواهيم رطوبت محيطي را در منزل فراهم كنيم بايد سرخس Fougere را در گلدان سفالي بكاريم و اين گلدان سفالي را در داخل گلدان پلاستيكي قرار دهيم به شرطي كه قطر گلدان پلاستيكي 5 سانتيمتر زيادتر از گلدان گلي باشد و بين دو جدار را با تورب پر كنيم و اين لايه تورب بايد هميشه مرطوب باشد .
تعويض گلدان سرخس Fougere خيلي دير به دير انجام مي شود .
در موقع جابجا كردن كه اغلب در بهار انجام مي شود بايد قطر گلدان جديد حدود يك سانتيمتر تا يك و نيم سانتيمتر بزرگتر از گلدان قبلي باشد نه زيادتر .
دليل اين موضوع اين است كه ريشه هاي سرخس Fougere بطئي الرشد است و مقدار خاكي كه ريشه در آن موجود نيست زود ترش مي شود .
اگر گلدان بزرگي انتخاب كنيم به اميد اينكه گياه رشد بيشتري كند ، اشتباه است بلكه بر عكس گياه زود از بين مي رود .
سرخس ها به محل نسبتأ خنكي احتياج دارند .
تغيير درجه حرارت و تغيير جاي گلدان باعث صدمه گياه ميگردد .
حد اقل درجه حرارت براي سرخس هاي معمولي 10 ـ 13 درجه سانتيگراد است .
مطلب ديگر اينكه ، هرچند سرخس هاي انتخابي سايه پسندند ولي بايد آنها را در محل روشن و در نور غير مستقيم قرار داد .
سرخس هائي كه در محل سايه قرار مي گيرند نتيجه مطلوب را نخواهند داد و دوام بوته كم ميشود .
گلدان سرخس Fougere را در زمستان نبايد نزديك بخاري يا شوفاژ قرار داد و نبايد نزديك در ورودي منزل باشد خاك گلدان آن عبارت از :
دو قسمت شن ريز و يك قسمت تورب يا خاك برگ و يك قسمت شن ريز و يك قسمت خاك مرغوب باغچه و مختصري خاك زغال و يا يك قسمت تورب و يك قسمت شن ريز .
تغذيه گياه با كودهاي شيميائي تجارتي مايع از اوايل بهار تا آخر تابستان و يا ازت كم هر هفته يك مرتبه انجام مي شود .
مسئله ديگر اينكه سئوال مي شود چه موقع بايد به گياه آب داد ؟
اين سئوال صحيح نيست ، هر موقع كه گياه احتياج به آب دارد بايد به آن آب داد ولي هيچ وقت خاك گلدان نبايد خشك شود .
ذره ذره به گياه آب ندهيد بلكه در موقع آب دادن تمام خاك بايد خيس شود به طوريكه آب از ته گلدان خارج گردد .
موقعي كه ريشه فعال بوده و هنگامي كه هوا گرم است به آب بيشتري نياز دارد .
به بوته سالم درتابستان در هفته سه مرتبه بايد آب داد ولي همين گلدان در موقع استراحت بايد هر سه هفته يكبار آبياري شود .
گلداني كه تازگي خاكش را عوض نموده ايد و يا در مواقعي كه هوا سرد است بايد كمتر به گياه آب داد .
بعضي افراد در تابستان گلدان را در هواي آزاد مي برند ، اين كار صحيح نيست و برگهاي سرخس صدمه مي بينند .
بهتر است محل گلدان را تغيير ندهند .

تكثير :
ازدياد سرخس Fougere به وسيله تقسيم سوش و يا بعضي از سرخس ها را از طريق جدا كردن باجوش زياد مي كنند .
اين تقسيم سوش و جداكردن پاجوش در بهار انجام مي شود .
ازدياد سرخس Fougere به وسيله اسپر هم انجام مي شود ولي اين كار مشكل و محتاج بحث مفصلي است .

***

اسکيميا

پرورش : اسكيميا
نوشته : مهندس منوچهر كارگر

اسكيميا

SKIMMIA

اسكيميا Skimmia جنسی از گیاهان خانوداده مرکبات یا روتاسه RUTACEES میباشد .
این گیاه ازجمله گياهان باغچه بشمار ميرود .
اما از آنجا كه دربرابر سرما مقاومت ندارد نگهداري آن عمومأ باناكامي مواجه ميشود.
چنانچه گلدان را در محلي خشك با هواي تازه مانند راه پله روشن و راهرو قراردهندميتوانند اطمينان داشته باشند كه مدت مديدي اززيبائي آن بهرمند خواهند شد .

گلدانهاي پلاستيكي بزرگ براي آن توصيه ميشود ، چه گياه بهيچوجه علاقه اي به خاك خشك ندارد .
متقابلا بايد توجه داشت كه آب اضافي نيز در گلدان باقي نماند .
بهمين علت قبلا كف گلدان را با لايه اي از سنگ ريزه پوشانده اطمينان حاصل شود كه در انتهاي گلدان منفذ خروج آب باندازه كافي وجود دارد .
تابستانها گلدان را در خارج از اطاق قرار داده و يا گياه را در نقطه اي سايه دار در باغچه بكارند .
از آنجا كه اسكيميا Skimmia گياهي دو پايه است براي بوجود آمدن ميوه هاي زيباي آن لازمست پايه نر را نيز كنار پايه ماده آن داشته باشند تا گرده براي عمل لقاح در اختيار پايه ماده قرار گيرد .
بهترين گونه اين گياه اسكيميا ژاپونيكا S. japonica ميباشد .
در هواي آزاد گرده افشاني توسط حشرات صورت ميگيرد اما در داخل لازم است بوسيله قلم موي نرمي اين عمل را انجام داد.

تکثیر :
زیاد کردن اسكيميا Skimmia به دو طریق زیر صورت می گیرد :
1 - از طریق قلمه زدن ساقه های نیمه رسیده ( نه بسیار نازک و جوان و نه خشبی و سخت) در آخر تابستان انجام می گیرد .
2 – کاشتن بذر در فصل پائیز .

براي دريافت فايل كامل (pdf) اين گل به وبسايت :
http://www.ketabhayerayegan.blogspots.com
مراجعه كنيد .

***

گل آهار

نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گل آهار

Zinina

گل آهار Zininas L. : ازگياهان يكساله تيره مركبه يا كمپوزه Composees و از گلهائي است كه از خيلي قديم كاشتن آن در ايران معمول بوده .گلش كلاپرك ساده يا پُرپَر است كه بسته به جورهاي مختلف رنگهاي متنوعي دارد .

جورهائيكه سابقأ در ايران ميكاشته اند پا بلند كم پَر يا نيمه پُرپَر كه چندان زيبا نبوده ولي سالهاي اخير در اروپا و آمريكا جورهاي پاكوتاه و گل درشت بدست آورده اند كه خيلي جالب توجه و زيباست .

اقسامي كه بيشتر درگلكاريها كاشتن آن معمول است بشرح زيرميباشد :

1 ـ گل آهار ظريف Z. elegans : قسم قديمي است كه قد آن 55 تا 70 سانتيمتر و كلاپَركَش نيمه پُرپَر به رنگهاي سفيد ، زرد ، قرمز ، ارغواني و بنفش بوده است .

2 ـ گل آهار كوتوله Z. Liliput : كه بوته هاي آن خيلي كوتاه و كلاپَرَكَش كه كاملا پُرپَر است كوچك و بسيار پُر گل ميباشد .

3 ـ گل آهار كاليفرني بزرگ Z. California geant : كه قد بوته اش 50 سانتيمتر و گلهاي خيلي درشت و رنگهاي متنوع و زيبا دارد .

4 ـ گل آهار لوتر Z. Luther : به بلندي 50 سانتيمتر و گلهاي درشت بسيار پُرپَر .

5 ـ گل آهار مكزيكي : كه قد بوته آن از 35 سانتيمتر تجاوز نكرده كلاپَرَكَش كوچك ساده يا پُرپَر است .

گل آهار Zinina محل گرم و آفتابي را مي پسندد .

همچنين يك دوره موقتي خشكي و بي آبي را تحمل مي كند .

اما براي يك رشد طبيعي به خاكي با رطوبت كافي نياز دارد .

با اين وجود بايد توجه داشت كه آب و هواي باراني و بسيار مرطوب برايش مضر است .

اين گل براي تزئين تپه گلها يا حاشيه هاي تابستاني آفتاب رو بسيار مناسب است .

و از جورهاي پا بلند آنهم براي كاشتن ميان باغچه ها ميتوان استفاده كرد .

به كودهاي خاصي نياز ندارد و در يك خاك خوب باغچه بخوبي رشد ميكند .

تكثير:

اين گياه بوسيله بذر تكثير ميشود ، از جهت كاشت دانه هاي آهار بايد در هواي نيمه گرم فروردين كاشته شود .

نهالهاي جوان نبايد زياد در كنار هم باشند و اگر چنين بود ، تعدادي از آنها را تُنُك ميكنند تا رشد بقيه جوانه ها تسهيل شود .

سپس بعد از كمي رشد كه بلندي نهالها به 6 سانتيمتر رسيد ، آنها را در اواسط خرداد كه هوا روبه گرمي ميرود در باغچه ميكارند .

فصل گل دادن اين گياه ازخرداد تا فصل سرما ادامه خواهد داشت .

***

گل گاردنيا

نوشته : مهندس منوچهر كارگر

گاردنيا

GARDENIA

گاردنيا Gardenia جنسي از تيره روناس ها يا روبياسه Rubiacees ميباشد.

و 7 تا 8 قسم آن درختچه هائيست كه در گرمخانه نگهداري ميشوند .

برگهايشان عمومأ دائمي ، متقابل و بيضي شكل كشيده و گلهايش سفيد ، خوشبو كه از بغل دم برگها يا انتهاي شاخه بيرون ميآيد .

اقسامي از گاردنيا كه زياد كاشته ميشوند عبارتند از :

1 ـ گاردنيا ياسمني G. jasminoides : كه از آن دو جور قابل توجه بدست آورده اند به نامهاي :

الف ـ گاردنيا ياسمني فورتونه ئي G. j. Fortunei : داراي گلهاي خيلي درشت .

ب ـ گاردنيا ياسمني سيتريودورا G.J.citriodora : قد اين قسم كوتاه وگلهاي آن بوي ليمو ترش ميدهد .

2 ـ گاردنيا راديكان G. radicans : با بوته كُرپِه و كوتاه بقد 50 سانتيمتر كه از آنهم جوري با برگهاي ابلق بدست آورده اند .

اقسام گاردنيا Gardenia موقع رشد خود محتاج به هواي گرم و مرطوب با روشنائي تند و آبياري مداوم ميباشند.

بوته هاي آنرا بايد در گلدانهائيكه مملو از خاك خلنگ مخلوط با خاك برگ است و به دقت زه كشي شده باشد بكارند .

اين گلدانها را بهتر است در جعبه هاي مملو از شن كه از ميان آن لوله شوفاژ گرمخانه ميگذرد فرو كنند .

پس از خاتمه گلها لازم است ساقه ها را تا حد ممكن كوتاه نموده و گلدان را نيز تعويض كرد .

تابش آفتاب صدمه اي به گاردنيا نمي زند .

تا اول پائيز مي بايست به گياه كود داده و برگها را حتي الامكان مرطوب نگه داشت .

زمستانها گلدان بايد در محل گرمي با حرارتي معادل 18 تا 22 درجه سانتيگراد و هواي مرطوب قرار گيرد .

گلهاي گاردنيا Gardenia چنانچه چيده و در آب گذاشته شوند دوام قابل توجهي دارند .

تكثير :
زياد كردن گاردنيا Gardenia به روش قلمه زدن ساقه هاي جوان آن در اسفند ماه درخاكي كه 30 درجه سانتيگراد گرما داشته باشد صورت ميگيرد.

***