نوشته : مهندس منوچهر كارگر
بگونياي تكمه اي
Begonia tuberosa
گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosaيكي از گلهائيست كه از نظر زينتي در گلكاري اهميت زياد دارد .
گونه ای از جنس بگونیا Begonia و از خانواده بگونیا Begonia یا بگونیاسه Begoniacees میباشد.
به دلیل اقسام زيادي را كه از اين گل بدست آورده اند (در حدود 420 قسم ) آنرا فوق العاده قابل توجه ساخته است .
گياه اين گل علفي و برگها و ساقه هايش گوشتي و شاداب است .
گلهاي ماده و پرچم دار آن از يكديگر جدا ولي روي يك بوته ميباشد .
برگهايش قلوه اي شكل غير منظم و گلهايش عمومأ داراي چهار گلبرگ و ميوة آن بالدار است .
از گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa اقسام زياد كه هركدام جورهاي متنوعي دارد كاشته ميشود كه ما در اينجا به ذكر چند قسم قابل توجه آن اكتفا ميكنيم .
1 ـ گل بگونياي دو رنگ B. discolor : به بلندي 40 تا 50 سانتيمتر با برگهاي پهن كه روي آن سبز و پشتش ارغواني و گلهاي صورتي بشكل خوشه كه انتهاي ساقه باز ميشود .
ريشه گوشتي آن يكساله است .
گونه ای از جنس بگونیا Begonia و از خانواده بگونیا Begonia یا بگونیاسه Begoniacees میباشد.
به دلیل اقسام زيادي را كه از اين گل بدست آورده اند (در حدود 420 قسم ) آنرا فوق العاده قابل توجه ساخته است .
گياه اين گل علفي و برگها و ساقه هايش گوشتي و شاداب است .
گلهاي ماده و پرچم دار آن از يكديگر جدا ولي روي يك بوته ميباشد .
برگهايش قلوه اي شكل غير منظم و گلهايش عمومأ داراي چهار گلبرگ و ميوة آن بالدار است .
از گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa اقسام زياد كه هركدام جورهاي متنوعي دارد كاشته ميشود كه ما در اينجا به ذكر چند قسم قابل توجه آن اكتفا ميكنيم .
1 ـ گل بگونياي دو رنگ B. discolor : به بلندي 40 تا 50 سانتيمتر با برگهاي پهن كه روي آن سبز و پشتش ارغواني و گلهاي صورتي بشكل خوشه كه انتهاي ساقه باز ميشود .
ريشه گوشتي آن يكساله است .
باين معني كه هر سال ريشه اصلي گياه از بين رفته و زير آن ريشه تازه اي توليد ميشود .
اين قسم از تمام اقسام ديگر روستائي تر بوده و ميتوان زمستان آنرا در باغچه يا تپه گلها نگهداري كرد .
فقط براي محافظت از خطر يخبندان كافي است روي ريشه ها را با مقداري برگ بپوشانند .
2 ـ گل بگونياي بليوي B. boliviensis :
با ريشه هاي پُر حجم و ساقه هائي به بلندي 40 سانتيمتر و گلهاي قرمز نارنجي كه گلبرگش كوچك و كم باز ميشود .
اين قسم از تمام اقسام ديگر روستائي تر بوده و ميتوان زمستان آنرا در باغچه يا تپه گلها نگهداري كرد .
فقط براي محافظت از خطر يخبندان كافي است روي ريشه ها را با مقداري برگ بپوشانند .
2 ـ گل بگونياي بليوي B. boliviensis :
با ريشه هاي پُر حجم و ساقه هائي به بلندي 40 سانتيمتر و گلهاي قرمز نارنجي كه گلبرگش كوچك و كم باز ميشود .
از اين قسم گل ، دورگه هائي بدست آمده كه دو جور آن خيلي عالي و با ارزش است بنامهاي :
بگونيا وارتيانا B. Warthiana و بگونيا برتيني B. bertinie كه گياهش قوي و در مقابل آفتاب مقاومت زيادي دارد .
بگونيا وارتيانا B. Warthiana و بگونيا برتيني B. bertinie كه گياهش قوي و در مقابل آفتاب مقاومت زيادي دارد .
3 ـ گل بگونياي پرس B. pearcei :
گياه پاكوتاه كه از 25 سانتيمتر بلند تر نشده برگهايش قهوه اي مايل به سبز و گلهاي متعدد كوچك به رنگ زرد طلائي دارد .
از اين قسم هم جورهاي دورگه قابل توجهي بدست آورده اند .
4 ـ گل بگونياي ويچ B. Veitchi :
كه گياه آن تقزيبأ بدون ساقه و برگهاي پهنش از نزديك سطح خاك ميرويد.
از ميان برگها ساقه هاي بلند و سختي بيرون ميآيد كه منتهي به سه يا چهار گل قرمز نارنجي بزرگ ميگردد كه بخوبي باز ميشود .
از اين قسم جوري بنام بگونياي گل صورتي B. rosaeflora بدست آورده اند كه گلهايش صورتي رنگ است .
5 ـ گل بگونياي داويس B. Davisii :
قسم پاكوتاه با برگهاي كوچك كه پشت آن قرمز رنگ و روي بوته را گلهاي فراواني به رنگ قرمز شنجرفي ميپوشاند .
از گشنگيري اين پنج قسم با اقسام ديگر تعداد زيادي جورهاي عالي گل بگونيا بدست آورده اند كه بعضي داراي برگهاي پهن زيبا و گلهاي پُرپَر يا كم پَر و گاهي با گلهاي بحد خارق العاده پهن و بزرگ و گاهي هم كوچك كه بطور وفور روي بوته ها باز ميشود .
گلهاي بگونياي دورگه را به دو دسته تقسيم كرده اند :
دورگه پُرپَر و دورگِه كم پَر كه از هركدام جورهاي متنوع ديگري بدست آمده .
6 ـ گل بگونياي بومان B. Baumannii :
اين قسم اخيرأ پيدا شده كه گلهايش بوي گل سرخ ميدهد و داراي اندامي راست و مستقيم است .
7 ـ گل بگونياي سولفور بليوي B. Boliviensis Sulphurea :
كه احتمالا يك نژاد دو رگه است كه از بگونياي پري بدست آمده .
بوتة اين گل كوتاه و براي كاشتن روي كناره حاشيه ها يا تپه گلها مناسب است .
گلهايش كرم رنگ و خيلي فراوان ميباشد .
تمام جورهاي گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa مخصوصأ طالب زمينهاي تازه و پر ازمواد پوسيده ميباشند(خاك برگ ـ خاك خلنگ) ولي ميتوان آنها را با موفقيت در زمين هائيكه خاكشان سياه و تازه باشد عمل آورد .
تمام جورهاي گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa مخصوصأ طالب زمينهاي تازه و پر ازمواد پوسيده ميباشند(خاك برگ ـ خاك خلنگ) ولي ميتوان آنها را با موفقيت در زمين هائيكه خاكشان سياه و تازه باشد عمل آورد .
فقط بايد ازكاشتن تكمه هاي اين گل درخاكهاي سنگين و آهكي خود داري نمود .
تكمه هاي بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa را بهتر است قبلا بسته به آب و هواي محل از فروردين ببعد زير شاسي در خاك برگ مخلوط با كمي شن بطوري بگذارند كه سطح تكمه ها كه آثار جوانه هاي بعدي روي آن نمايان است با سطح خاك مساوي باشد .
اين تكمه ها را پس از سبز شدن در گلدانهاي 15 سانتيمتري كه از خاك مناسب پر شده ميكارند .( بهترين خاك براي كاشتن گل بگونيا از سه قسمت خاك برگ يا پهن پوسيده اسب و يك قسمت خاك سياه تازه باغچه و يك قسمت ماسه شسته تركيب شده و اگر باين مخلوط كمي از كودهاي شيميائي آلي اضافه شود در پرورش گلها اثر قابل توجهي خواهد داشت ) .
تكمه هاي بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa را بهتر است قبلا بسته به آب و هواي محل از فروردين ببعد زير شاسي در خاك برگ مخلوط با كمي شن بطوري بگذارند كه سطح تكمه ها كه آثار جوانه هاي بعدي روي آن نمايان است با سطح خاك مساوي باشد .
اين تكمه ها را پس از سبز شدن در گلدانهاي 15 سانتيمتري كه از خاك مناسب پر شده ميكارند .( بهترين خاك براي كاشتن گل بگونيا از سه قسمت خاك برگ يا پهن پوسيده اسب و يك قسمت خاك سياه تازه باغچه و يك قسمت ماسه شسته تركيب شده و اگر باين مخلوط كمي از كودهاي شيميائي آلي اضافه شود در پرورش گلها اثر قابل توجهي خواهد داشت ) .
روزهاي اولي كه تكمه ها را در گلدان كاشته اند بايد خاك آن كمي رطوبت داشته باشد ولي هرچه شاخه و برگهاي آن بيشتر ميشود ضرورت دارد بيشتر آنها را آبياري كنند .
با توجه باين نكته كه هيچگاه نبايد آب در گلدانها مانده و خاك را لجن نمايد ، زيرا سبب پوسيدن تكمه ها و از بين رفتن بوته ميشود . ضمنأ از تابش مستقيم آفتاب بر روي برگهاي تا زمانيكه برگها تر باشند بايد جلوگيري كرد .
اوائل ماه آبان قبل از آنكه هوا باندازه اي سرد شود كه شبها آب يخ بزند ميتوان بوته هاي بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa را كه در زمين كاشته اند از خاك بيرون آورده زير شاسي كنار هم چيده روي تكمه هاي آنرا كاملا با خاك بپوشانند .
پس از آنكه بوته ها بطور طبيعي از تكمه ها جدا شده و افتاد آن ها را از خاك بيرون آورده پاك كرده و ريشه هايش را برداشته ، آنها را در محل محفوظ هواگير مانند انبار يا اطاق ميگذارند تا چند روز بماند ، پس از آنكه رطوبت زيادي خود را از دست داد تكمه ها را در سبد ريخته در جاي خشك و گرمي براي كاشتن بهار سال بعد نگهداري ميكنند .
اقسام بگونياي پُرپَر را بوسيله قلمه زدن ميتوان زياد كرد .
براي اين كار بهترين فصل تابستان است .
قلمه ها را بايد زير شاسي و جاي سايه كاشت تا ريشه كند ، هر ساقه كه براي قلمه بريده شده بايد در قاعده آن يك چشمه جاي جوانه باشد و الا تكمه اي كه از قلمه فاقد جوانه حاصل شود تكمة مرده ايست كه هيچگاه سبز نخواهد شد روي هرتكمة بزرگ بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa جاي چند جوانه ديده ميشود .
اقسام بگونياي پُرپَر را بوسيله قلمه زدن ميتوان زياد كرد .
براي اين كار بهترين فصل تابستان است .
قلمه ها را بايد زير شاسي و جاي سايه كاشت تا ريشه كند ، هر ساقه كه براي قلمه بريده شده بايد در قاعده آن يك چشمه جاي جوانه باشد و الا تكمه اي كه از قلمه فاقد جوانه حاصل شود تكمة مرده ايست كه هيچگاه سبز نخواهد شد روي هرتكمة بزرگ بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa جاي چند جوانه ديده ميشود .
بهار موقع كاشتن ميتوان با چاقوي ظريف و تيزي تكمه را به نسبت جوانه ها تقسيم كرده ه قسمت را با نرمه ذغال چوب خوب آغشته نموده بكارند.
باين وسيله از يك تكمه ميتوان چندين بوته بدست آورد .بعضي از اقسام گلهاي بگونياي دورگِه كم پَر و بعضي از جورهاي پُرپَر ، همچنين بگونياي دو رنگ را ميتوان در هواي آزاد روي تپه گل يا حاشيه هائي كه سايه و آفتاب باشد كاشت .
اقسام بگونياهاي دورگِه گل كوچك و بطور عموم اقسامي كه معروف به پُرگل Multiflora است بخوبي طاقت تحمل تابش آفتاب را داشته و زير اشعة آفتاب گل فراواني ميدهند .
تكثير :
طريقة زياد كردن گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa به نسبت اقسام كم پَر يا پُرپَر متفاوت است .
تكثير :
طريقة زياد كردن گل بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa به نسبت اقسام كم پَر يا پُرپَر متفاوت است .
اقسام كم پَر را معمولا با كاشتن بذر زياد ميكنند .
باين ترتيب كه بذر را اواسط بهمن ماه روي جعبه نشاء يا خزانه اي كه در گلخانه حاضر كرده اند ميپاشند .
بطوريكه قبلا گفته شد بذر بگونيا چون خيلي ريز است آنرا نبايد با خاك يا مواد ديگري پوشاند .
بهمين دليل پس از آنكه بذر را روي خزانه يا جعبه پاشيدند بايد با تخته اي كه بشكل ماله است روي آنرا فشار بدهند تا دانه هاي بذر روي ماسه و خاك بچسبند .
آنوقت روي خزانه را با شيشه پوشانده روزي دو يا سه مرتبه با تلمبه گردپاش آبپاشي نمايند .
وقتي بوته ها سبز و سه چهار برگه شدند آنها را با كمال دقت و ملايمت روي خزانة ديگري نشاء كنند .
اين نشاء ها تا اوائل خرداد روي همين خزانه ميماند ، آنوقت آنها را بسته به قسم يا جورش در گلدان يا روي حاشيه ميكارند كه از شهريور تا آبان ماه همان سال گل ميدهد .
اگر گلخانه در اختيار نباشد ممكن است بسته به هواي محل بذر را ديرتر در جعبه تكثير و يا تغار بزرگ در نقطه اي سايه و روشن كه آفتاب مستقيم روي آن نتابد در خاك كاشت .
اوائل زمستان ريشة اين بوته ها تكمه هاي كوچكي است كه براي محافظت آنها از يخ زدن و پوسيدن بايد تكمه ها را بيرون اورده زير شاسي يا در گلخانه نگهداري كرد تا بهار سال ديگر كه دوباره كاشته و از آنها بوته هاي قوي تري بدست آورند .
تكمه هاي بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa از اوائل يا اواسط ارديبهشت شروع بكار ميكنند .
اوائل زمستان ريشة اين بوته ها تكمه هاي كوچكي است كه براي محافظت آنها از يخ زدن و پوسيدن بايد تكمه ها را بيرون اورده زير شاسي يا در گلخانه نگهداري كرد تا بهار سال ديگر كه دوباره كاشته و از آنها بوته هاي قوي تري بدست آورند .
تكمه هاي بگونياي تكمه ايL. Begonia tuberosa از اوائل يا اواسط ارديبهشت شروع بكار ميكنند .
روي تكمه ها نقاطي كه از آنها ساقه ميرويد كاملا پيدا و بايد آنها را بقسمي در خاك گذاشت كه سطح تكمه كه جاي جوانه هاست زير خاك نرود يا روي آن قشر خيلي نازكي از خاك برگ سبك و نرم پاشيده شود .
اين تكمه ها پس از چند مرتبه آب پاشي شروع به سبز شدن ميكنند .
روزهاي اول بايد فاصله آب دادن بيشتر بوده و هرچه بر ساقه و برگ گياه افزوده شود بيشتر آنها را آبياري كنند .
اين تكمه ها پس از چند مرتبه آب پاشي شروع به سبز شدن ميكنند .
روزهاي اول بايد فاصله آب دادن بيشتر بوده و هرچه بر ساقه و برگ گياه افزوده شود بيشتر آنها را آبياري كنند .
***
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر